Η παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί σχολιασμένη μετάφραση από τα αγγλικά προς τα ελληνικά αποσπασμάτων του επιστημονικού άρθρου «Understanding the violent personality: antisocial personality disorder, psychopathy, & sociopathy» με συγγραφέα, τον ειδικό του πεδίου, Scott A. Johnson. Στο άρθρο αυτό ο συγγραφέας παρουσιάζει, διαχωρίζει και αναλύει εκτενώς τρεις βασικές διαταραχές, ήτοι την αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας, την ψυχοπαθητικότητα και την κοινωνιοπάθεια, που σχετίζονται με τη βίαιη συμπεριφορά. Το κείμενο εμπίπτει στα πεδία της ψυχολογίας, της ψυχιατρικής αλλά διαθέτει ορολογία και από το πεδίο της νομικής επιστήμης. Στην εργασία παρουσιάζεται λεπτομερώς το κείμενο πηγή και η ανάλυση του κειμένου στόχου με βάση τη μεταφραστική εντολή. Έπειτα διερευνάται η ορολογία και η ειδική φρασεολογία που χρησιμοποιείται στο πεδίο αυτό και παρουσιάζεται το αλφαβητικό γλωσσάρι με τους ειδικούς όρους του κειμένου. Οι όροι αυτοί τεκμηριώνονται με βάση πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν από έντυπα και ψηφιακά κέντρα πληροφόρησης καθώς και από ειδικούς του πεδίου. Στη συνέχεια, ακολουθεί η μετάφραση του αγγλικού κειμένου προς την ελληνική και ο σχολιασμός των μεταφραστικών δυσκολιών και προκλήσεων που προέκυψαν κατά τη μεταφραστική διαδικασία.

Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία αποτελεί τη σχολιασμένη επιχώρια προσαρμογή από τα αγγλικά προς τα ελληνικά της ιστοσελίδας «Setting up a distributed hybrid cloud at the edge», η οποία αντλήθηκε από τον δικτυακό τόπο της τεχνολογικής εταιρείας ΙΒΜ. Το κείμενο περιλαμβάνει οδηγίες για την υλοποίηση υποδομής υβριδικού υπολογιστικού νέφους και την εκτέλεση εφαρμογών σε περιβάλλοντα που βρίσκονται στις παρυφές των εταιρικών δικτύων με τη χρήση της υπηρεσίας IBM Cloud Satellite. Το βασικό κειμενικό περιεχόμενο συνοδεύεται επίσης από εικόνες, υπερσυνδέσμους και αναπτυσσόμενες λίστες, ως είθισται στα υπερκείμενα. Η εργασία διαρθρώνεται σε τέσσερις βασικές ενότητες. Στην πρώτη ενότητα μελετάται η έννοια της επιχώριας προσαρμογής και παρουσιάζεται το ειδικό αντικείμενο που πραγματεύεται το κείμενο. Στη δεύτερη ενότητα μελετώνται και αναλύονται τα χαρακτηριστικά του πρωτότυπου κειμένου και του μεταφράσματος, παρουσιάζεται η μεταφραστική εντολή και τα δύο υπερκείμενα παρατίθενται σε παράλληλη αντιστοίχιση. Η τρίτη ενότητα περιλαμβάνει το γλωσσάρι και την ορολογική τεκμηρίωση επιλεγμένων όρων καθώς και την παρουσίαση της μεθοδολογίας και των ψηφιακών εργαλείων που αξιοποιήθηκαν. Τέλος, στην τέταρτη ενότητα αναλύονται οι σημαντικότερες γλωσσικές και τεχνικές δυσκολίες που προέκυψαν κατά τη διαδικασία και τα συμπεράσματα που εξήχθησαν σχετικά με την επιχώρια προσαρμογή κειμένων τεχνολογικού περιεχομένου.

Η παρούσα εργασία αποτελεί σχολιασμένη μετάφραση από τα αγγλικά στα ελληνικά αποσπασμάτων του άρθρου «A Review of Current Trends with Type 2 Diabetes Epidemiology, Aetiology, Pathogenesis, Treatments and Future Perspectives» των Josh Reed, Stephen Bain και Venkateswarlu Kanamarlapudi. Πρόκειται για επιστημονικό άρθρο που εξετάζει διάφορες πτυχές και θέματα σχετικά με τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, όπως για παράδειγμα η επιδημιολογία, η παθολογία, οι αιτίες και οι μέθοδοι θεραπείας. Σύμφωνα με τη μεταφραστική εντολή, η μετάφραση του κειμένου θα δημοσιευτεί στο περιοδικό «Ελληνικά Διαβητολογικά Χρονικά» με στόχο την ενημέρωση ειδικών του πεδίου της υγείας σχετικά με τη νόσο, παραθέτοντας παράλληλα αποτελέσματα πρόσφατων σχετικών ερευνών. Στην πρώτη ενότητα της εργασίας αναφέρονται οι εξωκειμενικοί παράγοντες του μεταφραστικού έργου και η μεταφραστική εντολή. Ακολουθεί η παράθεση του κειμένου-πηγή σε αντιστοιχία με το κείμενο-στόχο στη δεύτερη ενότητα, ενώ στην τρίτη ενότητα παρατίθεται το γλωσσάρι όρων. Στην τέταρτη ενότητα παρουσιάζεται η αναλυτική τεκμηρίωση των όρων με παραπομπή στις πηγές και στην πέμπτη παρουσιάζεται η ορολογική έρευνα. Στην έκτη γίνεται αναφορά στις προκλήσεις που προέκυψαν κατά τη διάρκεια του μεταφραστικού έργου και στην επίλυσή τους. Στη συνέχεια ακολουθεί ο επίλογος, και τέλος παρουσιάζεται η βιβλιογραφία και παράρτημα.

Η παρούσα εργασία επιδιώκει να ερευνήσει την αλληλεπίδραση της πραγματολογίας και της οπτικοακουστικής μετάφρασης στη σύγχρονη εποχή της streaming οικιακής ψυχαγωγίας, καθώς και τις πιθανές επιπτώσεις του υποτιτλισμού στην κατασκευή ταυτότητας. Στην εργασία, αναλύεται ο χαρακτήρας της Jessica Jones, μιας υπερηρωίδας ιδιωτικής ερευνήτριας, και οι ιδιαίτερες πραγματολογικές επιλογές της όσον αφορά τη γλωσσική ευγένεια/αγένεια, και εξετάζονται οι επίσημοι ελληνικοί υπότιτλοι της σειράς. Ο κύριος στόχος της ανάλυσης είναι να διαπιστωθεί κατά πόσον συγκεκριμένα στοιχεία του υποτιτλισμού, όπως οι χωροχρονικοί περιορισμοί και η ταχύτητα ανάγνωσης, καθώς και η μείωση της έντασης της συναισθηματικά φορτισμένης γλώσσας, μπορούν να επηρεάσουν στοιχεία που συμβάλλουν στην κατασκευή ταυτότητας και τα οποία εκφράζονται μέσω της γλώσσας. Τα ευρήματα έδειξαν ότι η ευγένεια/αγένεια της Jessica μεταφέρθηκαν στη γλώσσα-στόχο χωρίς σημαντικές αλλαγές και, κατά συνέπεια, χωρίς σημαντική επίδραση στην κατασκευή ταυτότητας. Ωστόσο, αυτό μπορεί να αποδοθεί σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι οι υπότιτλοι ξεπερνούσαν συχνά το όριο της ταχύτητας ανάγνωσης και η συμπύκνωση του νοήματος δεν αποτελούσε πάντα προτεραιότητα, όπως συμβαίνει συνήθως στον υποτιτλισμό. Αυτό, όμως, εγείρει ορισμένα ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο θα μπορούσε να παρεμποδιστεί η εμπειρία θέασης. Η παρούσα εργασία αποτελεί μια προσπάθεια συμβολής στο διαρκώς αναπτυσσόμενο ερευνητικό πεδίο της αλληλεπίδρασης της οπτικοακουστικής μετάφρασης και της πραγματολογίας, η έρευνα στο οποίο παραμένει περιορισμένη. (Desilla, 2019).

Η παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί τη σχολιασμένη μετάφραση από τα αγγλικά προς τα ελληνικά αποσπασμάτων του επιστημονικού άρθρου «Understanding chronic feelings of emptiness in borderline personality disorder: a qualitative study» των Caitlin E. Miller, Michelle L. Townsend και Brin F. S. Grenyer. Στο άρθρο παρουσιάζονται τα ευρήματα μιας έρευνας σχετικά με τον τρόπο που τα άτομα με οριακή διαταραχή προσωπικότητας βιώνουν τα χρόνια αισθήματα ματαιότητας, ενώ παράλληλα γίνεται διάκριση από συναφείς έννοιες, όπως η κατάθλιψη και η απελπισία. Η εργασία περιλαμβάνει τη μετάφραση των αποσπασμάτων του άρθρου από τα αγγλικά προς τα ελληνικά, το γλωσσάρι των ειδικών όρων και την τεκμηρίωσή τους, την παρουσίαση της ορολογικής έρευνας και τεκμηρίωσης και την ανάλυση των δυσκολιών που προέκυψαν κατά τη διαδικασία της μετάφρασης.

Η παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί σχολιασμένη μετάφραση από την αγγλική προς την ελληνική γλώσσα αποσπάσματος του επιστημονικού άρθρου με τίτλο «Risk factors for Alzheimer’s disease» με συγγραφέα τον επιστήμονα Richard A. Armstrong. Ως επιστημονικό άρθρο, το κείμενο κάνει χρήση σύνθετης ορολογίας η οποία αναφέρεται τόσο στη νόσο του Alzheimer αλλά δανείζεται όρους και από πεδία όπως αυτά της Διαιτολογίας, της Ψυχολογίας, της Παθολογίας και της Βιολογίας. Σκοπός του άρθρου είναι η μετάδοση πληροφοριών και η συνόψιση ενός θέματος ώστε ο αναγνώστης να αποκτήσει μια συνολική εικόνα για αυτό. Το κείμενο αναφέρεται στους παράγοντες κινδύνου (γονίδια, δίαιτα, Τραυματική Εγκεφαλική Βλάβη κ.ά.) που ενδέχεται να συμβάλλουν στην εμφάνιση της νόσου του Alzheimer και αναλύει τους εν λόγω παράγοντες εξετάζοντας την πιθανότητα να συνδέονται όντως με τη νόσο. Η εργασία αποτελείται από ένα θεωρητικό μέρος κατά το οποίο αναλύεται η μεταφραστική θεωρία στην οποία βασίστηκε η μετάφραση, η μεταφραστική εντολή και οι στρατηγικές που ακολουθήθηκαν κατά τη μεταφραστική διαδικασία. Κατά το πρακτικό μέρος της εργασίας, παρουσιάζεται η αντιστοιχισμένη μετάφραση αποσπασμάτων του άρθρου και ακολουθεί το γλωσσάρι των όρων που εξήχθησαν από το άρθρο σε αλφαβητική σειρά με βάση τη γλώσσα πηγής τους καθώς και η τεκμηρίωσή τους με παραπομπή στις πηγές. Κατόπιν γίνεται αναλυτική περιγραφή των σταδίων που ακολουθήθηκαν κατά την έρευνα, οι δυσκολίες που παρουσιάστηκαν κατά την πορεία της μετάφρασης και την ανεύρεση της ορολογίας καθώς και τα βήματα που ακολουθήθηκαν για την επίλυσή τους. Τέλος, σκοπός της εργασίας είναι η δημιουργία μιας λειτουργικής μετάφρασης του πρωτότυπου κειμένου, λαμβάνοντας υπόψη την επικοινωνιακή περίσταση, το είδος και τον σκοπό του κειμένου

Στόχος της παρούσας πτυχιακής εργασίας είναι να παρουσιαστεί η σχολιασμένη μετάφραση αποσπάσματος από το «PARASSITI MINORI DELL’OLIVO REGIONE LIGURIA – Servizi alle Imprese Agricole e Florovivaismo. PRODUZIONE INTEGRATA, AMBITO OLIVICOLTURA, Marzo 2021» καθώς και οι μεταφραστικές δυσκολίες που θα ανακύψουν κατά τη διάρκεια της μεταφραστικής διαδικασίας. Ο λόγος της μετάφρασης του συγκεκριμένου αποσπάσματος είναι το ενδιαφέρον που προκάλεσε δυσκολία των τεχνικών όρων που χρησιμοποιούνται σε αντίστοιχα κείμενα τεχνικού περιεχομένου. Η μετάφραση είτε λογοτεχνικών κειμένων είτε άλλου είδους αποτελεί μια πρόκληση για τον μεταφραστή. Σε αντίθεση με τη μετάφραση ενός λογοτεχνικού κειμένου όπου ο μεταφραστής καλείται να λάβει υπόψη του πολλούς παράγοντες που θα του επιτρέψουν να ολοκληρώσει το έργο του, στη μετάφραση ενός μη λογοτεχνικού κειμένου οι περισσότεροι όροι είναι σχεδόν ξεκάθαροι. Όμως αυτές οι προκλήσεις θα βοηθήσουν στην καλύτερη προετοιμασία όσων ασχολούνται με τη μετάφραση τεχνικών κειμένων αλλά και στην προετοιμασία των μελλοντικών μεταφραστών που θα έχουν ως αντικείμενο την τεχνική μετάφραση.

Η παρούσα εργασία αποτελεί σχολιασμένη μετάφραση επιλεγμένων αποσπασμάτων του άρθρου «Shifting forensic science focus from means to purpose: A path forward for the discipline?» από την αγγλική προς την ελληνική γλώσσα. Η θεματική της περιστρέφεται γύρω από το ζήτημα της πολυπλοκότητας του αντικειμένου της εγκληματολογικής επιστήμης και του πλουραλισμού των μέσων και μεθόδων που εφαρμόζονται παγκοσμίως. Τα τελευταία αφενός εμπλουτίζουν και ενισχύουν τον κλάδο, αφετέρου απειλούν ως έναν βαθμό τη συνέχεια του με διάσπαση. Προκειμένου να αποφευχθεί ο περαιτέρω κατακερματισμός του προτείνεται η μετατόπιση της εστίασης από το μέσο προς τον σκοπό, προωθώντας ταυτόχρονα τη διεπιστημονική συνεργασία για την αποκόμιση των βέλτιστων αποτελεσμάτων που μπορεί να προσφέρει η εγκληματολογική έρευνα.

Αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας αποτελεί η μετάφραση από τη γαλλική στην ελληνική γλώσσα ενός ειδικού κειμένου και η ανάλυση των μεταφραστικών επιλογών. Το κείμενο είναι νομικό άρθρο του Olivier Joop, το οποίο δημοσιεύτηκε στη νομική επιθεώρηση Revue trimestrielle de droit europeen των εκδόσεων Dalloz, στο πρώτο τεύχος του 2021. Το εν λόγω άρθρο έχει τίτλο «Guerre des cours ou dialogue de sourds ? : l'arret de la Cour constitutionnelle federale allemande relative au programme PSPP de la Banque centrale europeenne» και βρίσκεται –όχι τυχαία– στην ενότητα Jurisprudences nationales interessant le droit de l'Union europeenne, καθότι σχολιάζει την πολυσυζητημένη απόφαση 2 BvR 859/15 του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου (Bundesverfassungsgericht, BVerfG) της 5ης Μαΐου 2020. Αρχικά, το ίδιο δικαστήριο είχε αποστείλει αίτηση για την έκδοση προδικαστικής απόφασης στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), θέτοντας το ερώτημα αν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) υπερέβη την αποστολή της και παραβίασε το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) με την απόφασή της 2015/774, της 4ης Μαρτίου 2015, σχετικά με το πρόγραμμα αγοράς στοιχείων του ενεργητικού του δημόσιου τομέα στις δευτερογενείς αγορές (PSPP, γνωστό και ως «πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης»). Ακολούθως, το ΔΕΕ, με την απόφαση Weiss της 11ης Δεκεμβρίου 2018, απάντησε αρνητικά. Παρά ταύτα, το BVerfG, μη αποδεχόμενο την απάντηση του ΔΕΕ, αφενός, θεώρησε ότι η απόφαση Weiss εκδόθηκε καθ’ υπέρβαση εξουσίας και άρα δεν υποχρεούται να την λάβει υπόψη, αφετέρου, έκρινε άκυρη κάθε σχετική με το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης απόφαση της ΕΚΤ, τουλάχιστον όσον αφορά την ισχύ τους για τη Γερμανία. Συνεπώς, το BVerfG αμφισβητεί σαφώς την εδώ και δεκαετίες κατοχυρωμένη αρχή της υπεροχής του δικαίου της ΕΕ, καθώς και τον ρόλο του ΔΕΕ ως ανώτατο ερμηνευτικό όργανο του εν λόγω τομέα δικαίου. Πέραν της μετάφρασης, η παρούσα εργασία περιλαμβάνει την τεκμηρίωση της απόδοσης όρων του νομικού λόγου, την κειμενογλωσσολογική ανάλυση του προς μετάφραση κειμένου, τη μεθοδολογία που ακολουθήθηκε κατά τη μεταφραστική διαδικασία και, τέλος, την ανάλυση των πραγματολογικών, λεξιλογικών, σημασιολογικών και μορφοσυντακτικών ζητημάτων που προέκυψαν.

Η παρούσα εργασία αποτελεί τη σχολιασμένη μετάφραση από τη γερμανική στην ελληνική γλώσσα αποσπασμάτων του επιστημονικού άρθρου «Kindersoldat*innen und Verantwortlichkeit fur Volkerrechtsverbrechen: Narrative, Ambivalenzen und Grenzen des Volkerstrafrechts» της Leonie Steinl. Το συγκεκριμένο απόσπασμα αναφέρεται στα παιδιά μαχητές και μαχήτριες, τα οποία μετά την εμπλοκή τους σε ένοπλες συρράξεις καταφεύγουν ή επιστρέφουν στη Γερμανία, καθώς και στο νομικό πλαίσιο που τα περιβάλλει. Η εργασία διαρθρώνεται σε τέσσερα κύρια μέρη. Το πρώτο τμήμα αφορά το θεωρητικό πλαίσιο και περιλαμβάνει την κειμενική ανάλυση του κειμένου-πηγής, τη συσχέτισή του με το κείμενο-στόχο και την τεκμηρίωση της μεταφραστικής στρατηγικής. Στο δεύτερο μέρος, παρατίθεται η μετάφραση σε αντιστοίχιση με το πρωτότυπο και ακολουθεί η ορολογική τεκμηρίωση και η ανάλυση των μεταφραστικών προβλημάτων. Στόχος είναι «η παραγωγή μίας λειτουργικής και σημασιολογικά ορθής μετάφρασης», η οποία βασίζεται στην κατάλληλη τεκμηρίωση της ορολογίας και της φρασεολογίας τόσο στη γλώσσα-πηγή όσο και στη γλώσσα-στόχο.

Σκοπός της παρούσας μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας είναι η σχολιασμένη μετάφραση από τα αγγλικά στα ελληνικά αποσπασμάτων του βιβλίου «Bad Bug Book» που εκδόθηκε από την Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής (FDA). Το κείμενο αποτελεί εγχειρίδιο παθογόνων μικροοργανισμών και φυσικών τοξινών που προκαλούν τροφιμογενείς ασθένειες. Περιέχει λεπτομερείς επιστημονικές πληροφορίες σχετικά με τους σημαντικότερους παθογόνους παράγοντες που προκαλούν αυτού του είδους τις ασθένειες, ενώ ένα ξεχωριστό πλαίσιο για τους καταναλωτές σε κάθε κεφάλαιο παρέχει συνοπτικές πληροφορίες για κάθε οργανισμό, με πιο απλό ύφος και χαρακτηριστικά εκλαϊκευμένης επιστήμης. Η εργασία περιλαμβάνει τη μετάφραση των αποσπασμάτων, ενώ παρουσιάζει, επίσης, μια λεπτομερή ορολογική τεκμηρίωση των σημαντικότερων όρων. Τέλος, παραθέτει την κειμενογλωσσολογική ανάλυση του κειμένου-πηγή και εξετάζει τις δυσκολίες και τα μεταφραστικά διλήμματα που προέκυψαν κατά τη μεταφραστική διαδικασία.

Η παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί τη σχολιασμένη μετάφραση από τα αγγλικά στα ελληνικά αποσπασμάτων από το έκτο κεφάλαιο του βιβλίου «Language Disorders from Infancy through Adolescence» (4η έκδοση) των Rhea Paul και Courtenay F. Norbury. Στα αποσπάσματα εξετάζονται οι γλωσσικές διαταραχές και, πιο συγκεκριμένα, η αξιολόγηση και η παρέμβαση που λαμβάνει χώρα κατά την προγλωσσική περίοδο. Στόχος της εργασίας, εκτός από τη μετάφραση, είναι η παράθεση των όρων του κειμένου και η τεκμηρίωσή τους, καθώς και η παρουσίαση της έρευνας που διεξήχθη και η ανάλυση των προκλήσεων που ανέκυψαν κατά τη μεταφραστική διαδικασία.

Σκοπός της διατριβής ήταν να αποτυπώσει την κοινωνιολογική διάσταση της διερμηνείας συνεδρίων στην ελεύθερη αγορά της Ελλάδας. Στο πρώτο μέρος, επιχειρήσαμε να παραθέσουμε τις διαφορές μεταξύ της μετάφρασης και της διερμηνείας ενώ στη συνέχεια αναφερθήκαμε σε διαφορετικές θεωρίες και μελέτες με έμφαση σε αυτή του Pierre Bourdieu. Μας απασχόλησε ιδιαίτερα ο ρόλος των δρώντων υποκειμένων που αλληλοεπιδρούν στο πεδίο της διερμηνείας συνεδρίων. Τέλος, σημαντικό στοιχείο στην εργασία αποτελεί ο διαπροσωπικός ρόλος του διερμηνέα ως δρών υποκείμενο, ως ένας ενδιάμεσος σταθμός με σκοπό την επίτευξη της επικοινωνίας καθώς και ο τρόπος με τον οποίο οι ίδιοι οι διερμηνείς αντιλαμβάνονται το ρόλο τους και πώς οι συμπεριφορές και επιλογές τους είναι τμήμα μιας σύνθετης διεργασίας. Οι παραπάνω σκέψεις μελετήθηκαν εκτενέστερα χάρη στις συνεντεύξεις που οργανώσαμε με δυο καταξιωμένες διερμηνείς συνεδρίων στην ελεύθερη ελληνική αγορά.

Η παρούσα εργασία αποτελεί σχολιασμένη μετάφραση από την αγγλική προς την ελληνική γλώσσα αποσπασμάτων του άρθρου με τίτλο “Sex- or Gender-specific Differences in the Clinical Presentation, Outcome, and Treatment of SARS-CoV-2” που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “Clinical Therapeutics”. Στο άρθρο περιγράφονται οι διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών ως προς την κλινική εικόνα, τη θεραπεία και την έκβαση της λοίμωξης από SARS-CoV-2, οι οποίες εξετάζονται υπό το πρίσμα τόσο του βιολογικού (biological sex), όσο και του κοινωνικού φύλου (gender). Στο πρώτο μέρος της εργασίας πραγματοποιείται η γλωσσική και κειμενική ανάλυση του κειμένου-πηγή. Επίσης, αναλύονται οι λόγοι για τους οποίους επιλέχθηκε το συγκεκριμένο άρθρο, οι οποίοι αφορούν κυρίως τον διεπιστημονικό χαρακτήρα του, καθώς στο κείμενο συνυπάρχουν ιατρικοί όροι και όροι του πεδίου των σπουδών φύλου. Στη συνέχεια, παρατίθεται η μετάφραση των αποσπασμάτων, και ακολουθεί το γλωσσάρι με τους όρους και την τεκμηρίωσή τους. Τέλος, παρουσιάζονται τα κυριότερα προβλήματα που προέκυψαν κατά τη μεταφραστική διαδικασία.

Στα πλαίσια του Διατμηματικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών, στην κατεύθυνση της μετάφρασης, έγινε σχολιασμένη μετάφραση από τα γερμανικά στα ελληνικά. Επιλέχθηκε το βιβλίο Europa braucht den Euro nicht του γερμανού οικονομολόγου Thilo Sarrazin. Η επιλογή έγινε καθώς εκείνη την εποχή το βιβλίο ήταν επίκαιρο, γιατί πρόβαλε επιχειρήματα κατά της νομισματικής ένωσης της Ευρώπης. Στόχος της σχολιασμένης μετάφρασης ήταν να γίνει μια όσο το δυνατόν ακριβής μετάφραση του πρωτοτύπου κειμένου και να αποδοθούν κάποιοι γερμανικοί όροι στα ελληνικά. Κατόπιν έγινε ορολογική τεκμηρίωση αυτών των όρων και παρουσίαση των μεταφραστικών δυσκολιών.

Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν η εξέταση μιας περίπτωσης διδακτικής της κοινοτικής διερμηνείας. Θελήσαμε εξαιτίας της μεγάλης έλευσης μεταναστών και προσφύγων στην Ελλάδα, αλλά και διεθνώς, να μάθουμε τι επιλέγουν να μεταδώσουν οι εκπαιδευτές στους κοινοτικούς διερμηνείς, ποιες είναι οι προκλήσεις, και κατά πόσο διαφέρει τελικά το έργο τους, οι δεξιότητες που πρέπει να έχουν, οι συνθήκες εργασίας τους κ.ά. συγκριτικά με τους διερμηνείς συνεδρίων. Περιγράψαμε το θεωρητικό πλαίσιο της κοινωνιολογίας της διερμηνείας και ύστερα το προφίλ των διερμηνέων ως δρώντα υποκείμενα στο χώρο εργασίας τους. Διεξήγαμε δύο συνεντεύξεις και τις αναλύσαμε με βάση τα διατυπωμένα ερευνητικά ερωτήματα. Τέλος αναφέραμε όλα όσα διαπιστώσαμε παραθέτοντας και κομμάτια από τη διεθνή και εγχώρια βιβλιογραφία για τα ζητήματα που θίγονται.

Ο σκοπός της παρούσας διπλωματικής είναι η προσέγγιση του επαγγέλματος του διερμηνέα από μια κοινωνιολογική σκοπιά, βασισμένη στη θεωρία του πεδίου του Pierre Bourdieu, μέσα από ημιδομημένες συνεντεύξεις επαγγελματιών διερμηνέων. Οι συνεντεύξεις χωρίζονται σε τρεις άξονες: την προσωπική σχέση του διερμηνέα με το επάγγελμα, το επάγγελμα καθαυτό και τέλος την αλληλεπίδραση με άλλα δρώντα υποκείμενα στο πεδίο της διερμηνείας. Αμφότεροι οι συνεντευξιαζόμενοι εργάζονται ως εξωτερικοί διερμηνείς για τα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και διδάσκουν στο ΔΠΜΣ Διερμηνείας. Μέσα από τη μακροχρόνια πορεία τους στον κλάδο μιλούν για το πώς η διερμηνεία έχει αλλάξει όλα αυτά τα χρόνια, πώς προσαρμόστηκε στις νέες συνθήκες της πανδημίας και πώς κρίνουν οι ίδιοι ότι θα εξελιχθεί στο μέλλον. Από τις διηγήσεις τους βλέπουμε πόσο απαιτητικό είναι το επάγγελμα αυτό που από το ευρύ κοινό θεωρείται μια αυτοματοποιημένη διαδικασία.

Η παρούσα εργασία αποσκοπεί στην ανάδειξη του επαγγέλματος του διερμηνέα μέσα από την καταγραφή των προσωπικών βιωμάτων που αφηγήθηκαν οι επαγγελματίες του χώρου στο πλαίσιο συνεντεύξεων και προσανατολίζεται στη διδακτική της διερμηνείας. Με γνώμονα την κοινωνιολογική προσέγγιση της διερμηνείας, βασικός στόχος των συνεντεύξεων ήταν να γίνει αντιληπτή η διαδικασία που κρύβεται πίσω από το αποτέλεσμα της διερμηνείας, να διερευνηθεί η σημασία της διδακτικής της και να αναγνωριστεί ο ρόλος των διερμηνέων, οι οποίοι, ακόμη και σήμερα, χαρακτηρίζονται από αφάνεια. Ως εκ τούτου, κρίθηκε απαραίτητο να τεθεί στο επίκεντρο της μελέτης η πορεία των συμμετεχουσών διερμηνέων προς την επιλογή άσκησης του επαγγέλματος, αλλά και η μετέπειτα εξέλιξή τους στο χώρο.

Η εργασία αποσκοπεί στη διερεύνηση του πεδίου της διερμηνείας στον ελληνόφωνο χώρο μέσα από την οπτική των διερμηνέων και εστιάζει στις αντιλήψεις των νέων επαγγελματιών σχετικά με τα πρώτα στάδια της επαγγελματικής πορείας τους, τις αλληλεπιδράσεις στο πεδίο και την επαγγελματοποίηση. Στο επίκεντρο βρίσκονται επαγγελματίες διερμηνείς οι οποίοι παραχώρησαν συνεντεύξεις. Πραγματεύεται την κοινωνιολογική προσέγγιση της διερμηνείας, παρουσιάζοντας συνοπτικά την κοινωνιολογική θεωρία του Bourdieu και εστιάζοντας στο κοινωνιολογικό μοντέλο επαγγελματοποίησης της Διερμηνείας του Tseng. Ακολουθεί η μεθοδολογία της έρευνας, το υλικό της έρευνας, η μέθοδος συλλογής και ανάλυσης του υλικού και η ανάλυση των συνεντεύξεων. Τέλος, συνοψίζονται τα κεντρικά ευρήματα της έρευνας και διατυπώνονται τα συμπεράσματα.

Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία αποτελεί μετάφραση από την αγγλική προς την ελληνική γλώσσα του κεφαλαίου «Our Bodies, Ourselves: Reproductive Rights», καθώς και αποσπάσματος του κεφαλαίου «Visionary Feminism» από το βιβλίο Feminism is for Everybody: Passionate Politics της bell hooks. Στα προς μετάφραση αποσπάσματα αναλύεται η διεκδίκηση των αναπαραγωγικών δικαιωμάτων των γυναικών και παρουσιάζεται ο ρόλος του φεμινισμού προς την επίτευξη της ισότητας των φύλων. Αρχικά, παρουσιάζονται η συγγραφέας και το έργο της, το πρωτότυπο κείμενο και το θεωρητικό του πλαίσιο. Σειρά έχει η κειμενική και γλωσσική ανάλυση του πρωτότυπου. Στη συνέχεια, παρατίθεται το πρωτότυπο κείμενο σε αντιστοιχία με το μετάφρασμα, ενώ ακολουθεί το γλωσσάρι όρων και η ορολογική τεκμηρίωση. Έπεται η παρουσίαση της μεθοδολογίας της έρευνας. Αναλύονται οι μεταφραστικές δυσκολίες σε μορφοσυντακτικό, πραγματολογικό, λεξικολογικό και υφολογικό επίπεδο και αιτιολογούνται οι αποδόσεις που επιλέχθηκαν στην ελληνική γλώσσα. Τέλος, στο παράρτημα παρατίθεται ένα δείγμα των ad hoc σωμάτων κειμένων που συνέβαλαν στην τεκμηρίωση των μεταφραστικών επιλογών σε επίπεδο ορολογίας και φρασεολογίας.

Η παρούσα εργασία αποτελεί μια σχολιασμένη μετάφραση τριών ιταλικών δημοσιογραφικών κειμένων με θέμα την Λουνιτζάνα και δύο πολιτισμικά αντικείμενα της τοπικής γαστρονομίας, τα τεσταρόλι, τα οποία είναι ένα είδος ζυμαρικών, και τα κρασιά της περιοχής. Τα δύο πρώτα κείμενα που θα μεταφραστούν είναι αντιπαράθεσης, και το τρίτο αξιολογικό. Πιο συγκεκριμένα, το πρώτο κείμενο (“ED ECCO LE BRUTTE MANIERE DA CONSERVARE”) γράφτηκε από τον Τζόρτζο Μπόκα, και δημοσιεύτηκε στο ιταλικό περιοδικό Espresso στις 8 Ιουνίου 1980. Το δεύτερο κείμενο (“Giudizi gastronomici di Giorgio Bocca, i «testaroli» per le occasioni”) είναι του Μάριο Φερράρι και δημοσιεύτηκε στην ιταλική εφημερίδα La Nazione στις 9 Ιουνίου του ίδιου έτους, ενώ το τρίτο κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιταλική εφημερίδα Il Corriere Apuano στις 17 Μαρτίου 2018, χωρίς υπογραφή. Το σύνολο των κειμένων αποτελείται από 2.651 λέξεις. Ο σκοπός της μετάφρασης των κειμένων αυτών είναι η δημοσίευσή της στην εφημερίδα Καθημερινή, στην στήλη του Γαστρονόμου. Παράλληλα, κατά τον σχολιασμό της μετάφρασης, θα αναλυθούν διάφορα επίπεδα του λόγου, όπως η σύνταξη, το ύφος (εάν είναι επίσημο ή ανεπίσημο, εάν χρειάστηκε να διατηρηθεί ως έχει ή όχι) και οι ειδικοί όροι (το πώς μεταφέρθηκαν στη γλώσσα στόχο). Επίσης, θα γίνει ανάλυση και τεκμηρίωση των μεταφραστικών επιλογών, όπου αυτό κριθεί απαραίτητο.

Η παρου?σα διπλωματικη? εργασι?α αποτελει? σχολιασμε?νη μετα?φραση του επιστημονικου? α?ρθρου «Visual Impairment and Presence: Measuring the Effect of Audio Description», των συγγραφε?ων Louise Fryer και Jonathan Freeman, η οποι?α εκπονει?ται στο πλαι?σιο του Διατμηματικου? Προγρα?μματος Μεταπτυχιακω?ν Σπουδω?ν Διερμηνει?ας και Μετα?φρασης (κατευ?θυνση Μετα?φρασης) που προσφε?ρει το Αριστοτε?λειο Πανεπιστη?μιο Θεσσαλονι?κης. Η εν λο?γω εργασι?α επικεντρω?νεται στην ακουστικη? περιγραφη?, η οποι?α αποτελει? ε?να σχετικα? καινου?ριο κεφα?λαιο της οπτικοακουστικη?ς μετα?φρασης, το οποι?ο χρη?ζει περαιτε?ρω ε?ρευνας και προω?θησης. Στο πρω?το κεφα?λαιο της εργασι?ας επιδιω?κεται η εξοικει?ωση του αναγνω?στη με το υπο? μελε?τη πεδι?ο, την ακουστικη? περιγραφη?. Παρουσια?ζονται οι κυ?ριοι πυλω?νες της συγκεκριμε?νης υπηρεσι?ας προσβασιμο?τητας (κοινο?-στο?χος, περιεχο?μενο, τρο?πος εκτε?λεσης), γι?νεται συνοπτικη? ιστορικη? αναδρομη? σε σημαντικα? προ?σωπα και γεγονο?τα που οδη?γησαν στην εμφα?νιση και εξε?λιξη της ακουστικη?ς περιγραφη?ς παγκοσμι?ως, ενω? συγχρο?νως γι?νεται αναφορα? στην ισχυ?ουσα νομοθεσι?α της Ευρωπαι?κη?ς Ε?νωσης και τα τρε?χοντα στατιστικα? στοιχει?α των ατο?μων με προβλη?ματα ο?ρασης, στοιχει?α που καταδεικνυ?ουν τον κρι?σιμο ρο?λο που διαδραματι?ζει η εν λο?γω υπηρεσι?α. Στο δευ?τερο κεφα?λαιο, διενεργει?ται η προ-μεταφραστικη? ανα?λυση του κειμε?νου-πηγη?ς, κατα? την οποι?α αναγνωρι?ζεται η επικοινωνιακη? περι?σταση και η περικειμενικη? γνω?ση που απαιτει?ται απο? τον αποδε?κτη, ενω? πραγματοποιει?ται κειμενικη? και γλωσσικη? ανα?λυση του κειμε?νου-πηγη?ς και παρουσια?ζεται το?σο η μεταφραστικη? εντολη? ο?σο και η μεταφραστικη? στρατηγικη? που διε?πει το κει?μενο-στο?χος. Στη συνέχεια, παρατι?θεται η αντιστοιχισμε?νη μετα?φραση, η οποι?α ακολουθει?ται απο? το γλωσσα?ρι με την αποδελτιωμε?νη ορολογι?α και την τεκμηρι?ωση αυτη?ς. Τε?λος, παρουσια?ζονται τα κυ?ρια μεταφραστικα? προβλη?ματα και οι δυσκολι?ες που αντιμετω?πισε η μεταφρα?στρια κατα? τη μεταφραστικη? διαδικασι?α και αναλυ?ονται οι αποφα?σεις που οδη?γησαν στο τελικο? αποτε?λεσμα.

Η παρούσα εργασία αποτελεί σχολιασμένη μετάφραση από την αγγλική προς την ελληνική γλώσσα ενός τμήματος του επιστημονικού άρθρου του Andrew Lambourne με τίτλο «Ameliorating quality issues in live subtitling». Στο συγκεκριμένο άρθρο, ο συγγραφέας εξετάζει τα ζητήματα ποιότητας του ζωντανού υποτιτλισμού και ενός νέου, είδους αυτού, της επανεκφώνησης λόγου (respeaking) και ερευνά τις προοπτικές βελτίωσής του για να χρησιμοποιηθεί ως μέσο προώθησης της προσβασιμότητας των ατόμων με προβλήματα ακοής σε κάθε είδους οπτικοακουστικό υλικό. Μέσω της παρούσας εργασίας επιδιώκεται η διερεύνηση της επανεκφώνησης λόγου, η ανάδειξη αυτής ως είδους οπτικοακουστικής μετάφρασης που προωθεί την προσβασιμότητα, καθώς και η μελέτη της ορολογίας του εν λόγω πεδίου, η οποία δεν έχει ακόμα τυποποιηθεί. Η εργασία αποτελείται από τέσσερις βασικές ενότητες. Στο πρώτο μέρος, πραγματοποιείται μια σύντομη παρουσίαση του αντικειμένου της επανεκφώνησης λόγου και της έρευνας γύρω από αυτό. Επίσης, ακολουθεί ανάλυση της μεταφραστικής θεωρίας και της μεταφραστικής εντολής, καθώς και η κειμενική ανάλυση του κειμένου-πηγή, με στόχο την ανάδειξη της επικοινωνιακής περίστασης. Στο δεύτερο μέρος παρατίθεται η μετάφραση κατ’ αντιστοιχία με το πρωτότυπο κείμενο. Στο τρίτο μέρος παρουσιάζεται το γλωσσάρι των όρων του κειμένου και η τεκμηρίωσή τους, όπως επίσης και την παρουσίαση της ορολογικής έρευνας που πραγματοποιήθηκε σε προ-μεταφραστικό στάδιο. Τέλος, στην τέταρτη ενότητα ακολουθεί η παρουσίαση και σχολιασμός των κυριότερων μεταφραστικών δυσκολιών που προέκυψαν κατά τη μεταφραστική διαδικασία και οι τεχνικές που επιλέχθηκαν για την επίλυσή τους.

Το brandalism αποτελεί ένα σύγχρονο φαινόμενο και μια μορφή τέχνης του δρόμου, και ως εκ τούτου συνιστά μέσο κοινωνικού σχολιασμού και υπόρρητης αλλά συνάμα δημόσιας έκφρασης ιδεολογίας (Chiotis, 2015). Πρόκειται για πολιτικό ακτιβισμό που σκοπό έχει την αφύπνιση της κοινής γνώμης σχετικά με επίκαιρα και διαχρονικά θέματα που απασχολούν την κοινωνία, όπως το περιβάλλον, τα εργατικά δικαιώματα, τα ανθρώπινα δικαιώματα, ο καταναλωτισμός, η ισότητα των φύλων. Το brandalism, που έδωσε βήμα σε νέες κατά βάση κοινωνικές οντότητες και συλλογικότητες, χρησιμοποιεί πολυτροπικό υλικό (αφίσες, βίντεο, γκράφιτι κ.α.), πολλές φορές ‘βανδαλίζοντας’ το ήδη υπάρχον, και μέσω της διακειμενικότητας επιχειρεί να αντιστρέψει το μήνυμα και να ανατρέψει το όποιο κατεστημένο. Υπό την έννοια αυτή, μπορεί να ενταχθεί στο πλαίσιο της μεταδημιουργίας ως μια πιο δημιουργική ενδογλωσσική και διασημειωτική μετάφραση (Jakobson, 1959), προσαρμοσμένη στον συγκεκριμένο σκοπό. Έχοντας ως αφετηρία τις γνωστικές συνάψεις του αποδέκτη, και στον βαθμό που το γνωσιακό του υπόβαθρο το επιτρέπει, θέλει να τις αλλοιώσει και να οδηγήσει τελικά σε νέες συνάψεις εκ διαμέτρου αντίθετες. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι να εξετάσει τη σχέση του brandalism και της μετάφρασης με την έννοια που αναφέρθηκε παραπάνω, καθώς και να δείξει μέσα από τη μελέτη πολυτροπικού υλικού τη λειτουργία της διακειμενικότητας και τον ρόλο της ως μέσο επίτευξης των στόχων του. Προς τον σκοπό αυτό ερευνήθηκαν σε τρεις περιπτωσιολογικές μελέτες αγγλόφωνες, ιταλόφωνες και ελληνόφωνες αφίσες, η ανάλυση των οποίων έδειξε την έντονη χρήση της διακειμενικότητας και των πολυτροπικών μέσων που από κοινού δομούν το νόημα των εν λόγω αφισών.

Η παρούσα εργασία αποτελεί σχολιασμένη μετάφραση από τα αγγλικά στα ελληνικά αποσπασμάτων του άρθρου «The Children’s Hour: Masculine Redemption in Contemporary Film» του Michael Kimmel. Ο συγγραφέας εξετάζει την αναπαράσταση του ανδρισμού στις σύγχρονες ταινίες του Hollywood, με φόντο τους μετασχηματισμούς που σημειώνονται στο πεδίο των έμφυλων ταυτοτήτων από τη δεκαετία του 1980. Στόχος της εργασίας είναι η παραγωγή ενός μεταφράσματος, το οποίο συμβαδίζει νοηματικά και υφολογικά με το πρωτότυπο κείμενο. Για τον σκοπό αυτό, η μεταφραστική στρατηγική διαμορφώθηκε σύμφωνα με τη μεταφραστική εντολή, την επικοινωνιακή περίσταση, το είδος του κειμένου, τον επικοινωνιακό στόχο, καθώς και τα πραγματολογικά και υφολογικά στοιχεία του πρωτοτύπου. Από μεταφραστική σκοπιά, το κείμενο-πηγή αποτελεί πρόκληση, διότι απηχεί μια διεπιστημονική προσέγγιση των Ανδρικών Σπουδών, η οποία, με τη σειρά της, συνεπάγεται μια ενδιαφέρουσα συνύπαρξη όρων από διαφορετικά πεδία των ανθρωπιστικών επιστημών. Στο πρώτο μέρος της εργασίας παρουσιάζεται εν συντομία το γνωστικό αντικείμενο των Ανδρικών Σπουδών και κατόπιν παρατίθενται η αντιστοιχισμένη μετάφραση, το γλωσσάρι όρων και η ορολογική τεκμηρίωση. Στη συνέχεια, αναλύονται τα κειμενογλωσσολογικά στοιχεία του πρωτοτύπου και περιγράφονται τα στάδια της ορολογικής έρευνας και τεκμηρίωσης. Στο τελευταίο μέρος της εργασίας παρουσιάζονται οι κυριότερες μεταφραστικές δυσκολίες που προέκυψαν κατά τη μεταφραστική διαδικασία στο λεξιλογικό, μορφοσυντακτικό, υφολογικό και πραγματολογικό επίπεδο. Η αιτιολόγηση των μεταφραστικών επιλογών ερείδεται στις σχετικές μεταφραστικές θεωρίες.

H παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί σχολιασμένη μετάφραση από την αγγλική στην ελληνική επιλεγμένων αποσπασμάτων από το επιστημονικό άρθρο με τίτλο «Electrodermal activity as a measure of emotions in media accessibility research: methodological considerations», με συγγραφείς τους Anna Matamala, Olga Soler-Vilageliu, Gonzalo Iturregui-Gallardo , Anna Jankowska, Jorge-Luis Mendez-Ulrich και Anna Serrano Ratera, το οποίο δημοσιεύτηκε τον Ιανουάριο του 2020 στο Τεύχος 33 του περιοδικού Τhe Journal of Specialised Translation. Σκοπός του άρθρου είναι να προτείνει τη χρήση της ηλεκτροδερμικής δραστηριότητας ως αντικειμενικό τρόπο μέτρησης σε επιστημονικές έρευνες με θέμα την προσβασιμότητα στο οπτικοακουστικό υλικό. Η εργασία είναι δομημένη σε έξι ενότητες. Στην πρώτη ενότητα γίνεται μία εισαγωγή στο θέμα της ηλεκτροδερμικής δραστηριότητας και των εφαρμογών της. Επιπλέον αναλύεται το είδος και η λειτουργία του Κειμένου – Πηγή και του δια-επιστημονικού χαρακτήρα του. Ακολουθεί η αντιστοιχισμένη μετάφραση και το γλωσσάρι των όρων που αποδελτιώθηκαν από το Κείμενο – Πηγή. Στην τέταρτη ενότητα παρουσιάζεται η τεκμηρίωση των 60 όρων που αποδελτιώθηκαν, με ορισμό και συγκείμενο, μαζί με τις πηγές τους, τόσο στην ελληνική όσο και στην αγγλική. Ακολουθεί μία σύντομη παρουσίαση της διαδικασίας ορολογικής έρευνας και τεκμηρίωσης και στην έκτη ενότητα γίνεται ανάλυση των μεταφραστικών προβλημάτων και δυσκολιών που ανέκυψαν κατά τη διάρκεια της μεταφραστικής διαδικασίας. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να παρουσιάσει τα ζητήματα με τα οποία έρχεται αντιμέτωπη μία μεταφράστρια όταν καλείται να μεταφράσει επιστημονικά κείμενα που συνδυάζουν όρους από ποικίλα επιστημονικά πεδία, όπως για παράδειγμα αυτά της ιατρικής, της τεχνολογίας και της μεταφρασεολογίας, ενώ παράλληλα παρουσιάζει, μέσω της θεματικής του Κειμένου – Πηγή, τις πιο πρόσφατες εξελίξεις στην έρευνα στον τομέα της οπτικοακουστικής μετάφρασης.

Σκοπός της διπλωματικής εργασίας ήταν η μετάφραση από την αγγλική στην ελληνική ενός κειμένου οικονομικής φύσεως. Αρχικά επιχειρήσαμε ανάλυση του πρωτότυπου κειμένου βάσει βιβλιογραφίας της Μεταφρασεολογίας και ορίστηκε ο σκοπός του κειμένου-στόχος. Στη συνέχεια προχωρήσαμε στη μετάφραση του κειμένου, στον εντοπισμό και την τεκμηρίωση της υφιστάμενης ορολογίας. Επιπλέον, αναφερθήκαμε στη μεταφραστική στρατηγική που χρησιμοποιήθηκε καθώς και στη μεθοδολογία της έρευνας για την απόδοση της ορολογίας και την παραγωγή ενός κειμένου με συνοχή και συνεκτικότητα. Τέλος, καταγράφηκαν ενδεικτικά μεταφραστικά προβλήματα και οι δυσκολίες με παράλληλη τεκμηρίωση.

Η παρούσα εργασία αποτελεί σχολιασμένη μετάφραση από την αγγλική προς την ελληνική γλώσσα ενός αποσπάσματος του άρθρου με τίτλο «Creating wealth through debt» του Michael Hudson. Ο συντάκτης του κειμένου μελετά την έννοια του χρέους σε συνάρτηση με τη δημιουργία πλούτου και αναλύει την εξέλιξη του καπιταλισμού στον Δυτικό Κόσμο υπό το πρίσμα ποικίλων οικονομικών θεωριών. Η εργασία αποτελείται από δύο μέρη, ένα θεωρητικό και ένα πρακτικό. Στο θεωρητικό μέρος αναλύεται η μεταφραστική θεωρία στην οποία βασίστηκε η μετάφραση, η μεταφραστική εντολή και η μεταφραστική στρατηγική. Το θεωρητικό μέρος ολοκληρώνεται με την τυπολογική ταξινόμηση του πρωτοτύπου, με βάση τα επίπεδα ανάλυσης λεξιλογίου, σύνταξης, υφολογίας, με επίκεντρο την περίσταση επικοινωνίας. Στο πρακτικό μέρος, παρατίθενται αρχικά το μετάφρασμα κατ’ αντιστοιχία με το πρωτότυπο και το γλωσσάρι των όρων του κειμένου. Στη συνέχεια, παρουσιάζεται η τεκμηρίωση των όρων και τέλος αναλύονται τα σημαντικότερα μεταφραστικά προβλήματα που προέκυψαν κατά τη μεταφραστική διαδικασία. Σκοπός της εργασίας είναι η δημιουργία μιας λειτουργικής και ισοδύναμης μετάφρασης του παραπάνω κειμένου, λαμβάνοντας υπόψη την επικοινωνιακή περίσταση, το είδος, τον σκοπό του κειμένου, αλλά και τα πραγματολογικά στοιχεία του. Τέλος, γίνεται προσπάθεια να παρουσιαστούν κάποια από τα βασικά χαρακτηριστικά της μετάφρασης οικονομικών κειμένων και μερικά από τα προβλήματα που καλείται να αντιμετωπίσει ο μεταφραστής οικονομικών κειμένων.

Η παρούσα εργασία περιλαμβάνει τη σχολιασμένη μετάφραση δύο αποσπασμάτων του βιβλίου Malignant Self Love: Narcissism Revisited του συγγραφέα και ψυχολόγου Sam Vaknin. Το έργο εστιάζει τη Ναρκισσιστική Διαταραχή Προσωπικότητας, μια ψυχική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από μεγάλη αίσθηση προσωπικής αξίας και έλλειψης ενσυναίσθησης για άλλα άτομα. O συγγραφέας του έργου επιχειρεί να παρουσιάσει αναλυτικά τις διάφορες πτυχές αυτής της ψυχικής ασθένειας, καθώς και να αιτιολογήσει τα κίνητρα πίσω από τις χειριστικές και εγωπαθείς συμπεριφορές των ατόμων με τη συγκεκριμένη διαταραχή. Πρόκειται για ένα αντικείμενο στον κλάδο της ψυχολογίας και ψυχιατρικής που έχει παρεξηγηθεί, και επικρατούν πολλές παρανοήσεις και λανθασμένες εντυπώσεις. Ένας από τους στόχους του Vaknin είναι η διευκρίνηση και απομυθοποίηση τέτοιων αντιλήψεων. Καθώς το έργο ισορροπεί ανάμεσα στον επιστημονικό λόγο και την εκλαϊκευμένη επιστήμη, σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση τους βαθμού ύπαρξης ειδικής ορολογίας και γλώσσας, και την ικανότητα συνύπαρξης αυτών με άλλα μη-ειδικά στοιχεία. Στην εργασία παρουσιάζεται συνοπτικά το έργο καθαυτού, το γνωστικό αντικείμενο του και παρατίθεται στοιχισμένο το πρωτότυπο με το μετάφρασμα. Στη συνέχεια, ακολουθεί ένα γλωσσάρι ορολογίας, πίνακας ορολογικής τεκμηρίωσης, και σχολιασμός των μεταφραστικών δυσκολιών που εντοπίστηκαν κατά τη μετάφραση του.

Η παρούσα εργασία έχει ως στόχο την καταγραφή και την ανάλυση της απόδοσης της γεωγραφικής διαλέκτου στη μεταγλώττιση και στον υποτιτλισμό της ταινίας κινουμένων σχεδίων των Disney και Pixar, Brave (2012), αλλά και την παρουσίαση των χαρακτήρων με βάση το φύλο τους και πως αυτό αντικατοπτρίζεται στο λόγο. Η εν λόγω ταινία αποτελεί ιδανικό παράδειγμα προς ανάλυση για τη μελέτη της μεταφοράς της γεωγραφικής διαλέκτου στην οπτικοακουστική μετάφραση, καθώς είναι η μοναδική ταινία της Disney στην οποία όλοι οι χαρακτήρες μιλάνε μια άλλη γλωσσική ποικιλία πέρα της πρότυπης γλώσσας (standard language) στο πρωτότυπο. Επίσης, η ταινία Brave (2012) είναι από τις πρώτες που ανήκουν στη δεύτερη γενιά ταινιών με πριγκίπισσες της Disney. Αυτό συνεπάγεται τη προσαρμογή της ταινίας με τα νέα δεδομένα του τέταρτου φεμινιστικού κύματος, δηλαδή την παρουσίαση μιας νέας, ανεξάρτητης και δυναμικής πρωταγωνίστριας, η οποία δεν μοιάζει καθόλου με τις προκατόχους της. Τα γλωσσικά χαρακτηριστικά που αφορούν το φύλο αναλύθηκαν μέσα από τη θεωρία και κατηγοριοποίηση της Lakoff (1975), σχετικά με τα χαρακτηριστικά του γυναικείου και ανδρικού λόγου. Η μεταφορά της διαλέκτου εξετάστηκε με τις μεταφραστικές τεχνικές που χρησιμοποιούνται στην απόδοση του πολιτισμικού στοιχείου, όπως τις ορίζουν οι Γραμμενίδης (2009), Baker (1992), Newmark (1988) και Δημητρούλια & Κενδρωτής (2015). Απώτερος στόχος της εργασίας είναι να συνεισφέρει στον διάλογο για τη μετάφραση των γεωγραφικών διαλέκτων αλλά και του φύλου στα οπτικοακουστικά προϊόντα στα ελληνικά, που ακόμη βρίσκεται, όπως προκύπτει από την ελληνική βιβλιογραφία, σε αρχικό στάδιο.

Η παρούσα εργασία αποτελεί σχολιασμένη μετάφραση από την αγγλική προς την ελληνική γλώσσα τριών αποσπασμάτων του άρθρου με τίτλο “The world as gallery, conceptualism and global neo-avant-garde”, το οποίο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό New Left Review, με συγγραφέα τη Zoe Sutherland. Η συντάκτρια του άρθρου μελετά την Εννοιολογική τέχνη, όπως αυτή γεννήθηκε και άνθισε σε διαφορετικές περιοχές του πλανήτη, αντιμετωπίζοντάς την ως την κατεξοχήν παγκοσμιοποιημένη τέχνη. Η εργασία αποτελείται από ένα θεωρητικό και ένα πρακτικό μέρος. Στο πρώτο μέρος, προσεγγίζεται η ιστορία της Εννοιολογικής τέχνης και η σχέση της Ιστορίας της τέχνης με τη θεωρία και την πράξη της μετάφρασης. Επίσης, ανιχνεύεται κάθε διάσταση του κειμένου-πηγής, σε γλωσσικό επίπεδο, αλλά και ορίζεται η μεταφραστική στρατηγική, η οποία αποφασίστηκε με γνώμονα τη μεταφραστική εντολή. Στο πρακτικό μέρος, παρατίθεται, αρχικά, το μετάφρασμα κατ’ αντιστοιχία με το πρωτότυπο και το γλωσσάρι των όρων του κειμένου. Στη συνέχεια, παρουσιάζεται η τεκμηρίωση των όρων και, τέλος, αναλύονται τα σημαντικότερα μεταφραστικά προβλήματα που προέκυψαν κατά τη μεταφραστική διαδικασία. Σκοπός της εργασίας είναι η δημιουργία μιας λειτουργικής και ισοδύναμης μετάφρασης του εν λόγω κειμένου με βάση την επικοινωνιακή περίσταση, το είδος και τον σκοπό του κειμένου. Μέσω της παρούσας εργασίας, αναδείχθηκε το μεγάλο ενδιαφέρον που παρουσιάζει το συγκεκριμένο πεδίο και κατέστη σαφές ότι πρόκειται για μια ανεξερεύνητη περιοχή σε ορολογικό αλλά και φρασεολογικό επίπεδο, πεδίο δόξης λαμπρό για μελλοντική έρευνα.

Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία αποτελεί σχολιασμένη μετάφραση δύο αποσπασμάτων, από το βιβλίο με τίτλο «Sweet Nothings: Notes and Texts», έργο της ζωγράφου και συγγραφέα Marlene Dumas. Σκοπός της μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας, είναι η παραγωγή μιας λειτουργικής και ισοδύναμης μετάφρασης από την αγγλική στην ελληνική γλώσσα εντός συγκεκριμένου πλαισίου, το οποίο ορίζεται από την μεταφραστική εντολή (σύμφωνα με την θεωρία της Christiane Nord). Η μετάφραση των δύο αποσπασμάτων αυτών, με τίτλο «Why do I Write (About Art)» και «Blind Spots», αναδεικνύει προβληματικές που αφορούν σε θέματα ορολογίας, όπως και προβληματικές που έχουν εκφραστικές, πραγματολογικές και διακειμενικές προεκτάσεις. Το πεδίο των εικαστικών τεχνών σε επίπεδο ορολογίας αλλά και θεωρητικό, αποτελεί ένα σημείο ακόμα σκοτεινό και ανεξερεύνητο για το αναγνωστικό κοινό της Ελλάδας και ακόμα περισσότερο, όταν το πεδίο αυτό αναλύεται μέσα από την οπτική γωνία της ίδιας της καλλιτέχνιδος. Το διεπιστημονικό, ορολογικό, αλλά και γενικότερο υπόβαθρο των αποσπασμάτων αυτών, αναδεικνύει τον πολυσχιδή χαρακτήρα του πεδίου της τέχνης και συγκεκριμένα της ζωγραφικής, στοιχείο εμφανές εντός των κεφαλαίων της ορολογικής τεκμηρίωσης και ανάλυσης των μεταφραστικών δυσκολιών της παρούσας εργασίας. Η μετάφραση του ιδιαίτερου εκφραστικού μέσου της Dumas, όπως και των διακειμενικών και πραγματολογικών στοιχείων που χαρακτηρίζουν τα κείμενά της, αποτέλεσε έναυσμα για την επανεξέταση εννοιών και όρων οι οποίοι ανήκουν στο πεδίο των εικαστικών τεχνών

Η παρούσα εργασία αποτελεί σχολιασμένη μετάφραση από την αγγλική προς την ελληνική γλώσσα επιλεγμένων αποσπασμάτων από το επιστημονικό άρθρο με τίτλο «The species Severe acute respiratory syndrome-related coronavirus», το οποίο συντάχθηκε από την Ερευνητική Ομάδα Coronaviridae της Διεθνούς Επιτροπής για την Ταξινομία των Ιών και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Microbiology. Το άρθρο πραγματεύεται το ζήτημα της ταξινόμησης και της ονοματολογίας των ιών, με αφορμή την έξαρση παγκόσμιας επιδημίας λόγω του ιού SARS-CoV-2 και την ανάγκη να τοποθετηθεί ο ιός στην ταξινομική ιεραρχία των ιών, αποκτώντας το κατάλληλο όνομα. Σκοπός της εκπόνησης σχολιασμένης μετάφρασης ως διπλωματικής εργασίας αποτελεί «η παραγωγή μιας λειτουργικής και σημασιολογικά ορθής μετάφρασης που θα μπορούσε δυνάμει να δημοσιευτεί ως τελικό προϊόν σε ένα έντυπο αντίστοιχο με αυτό της γλώσσας πηγής». Η εργασία αποτελείται από θεωρητικό και πρακτικό μέρος. Στο θεωρητικό μέρος, προσεγγίζεται το σύστημα ταξινομίας και ονοματολογίας των ιών, καθώς και το κοινωνικό υπόβαθρο του ιού SARS-CoV-2. Επιπλέον, αναλύεται κάθε διάσταση του κειμένου-πηγής: από άποψη θεματολογίας, επικοινωνιακής περίστασης, καθώς και σε κειμενικό και γλωσσικό επίπεδο. Στο πρακτικό μέρος, παρατίθεται το μετάφρασμα κατ’ αντιστοιχία με το πρωτότυπο, ενώ ακολουθεί ένα γλωσσάρι με τους όρους του κειμένου. Στη συνέχεια, παρουσιάζεται η τεκμηρίωση των όρων με παραπομπές σε πηγές. Τέλος, περιγράφονται ορισμένες από τις δυσκολίες και τα προβλήματα που αντιμετωπίστηκαν κατά τη διαδικασία της μετάφρασης του κειμένου σε λεξιλογικό, υφολογικό, μορφοσυντακτικό και πραγματολογικό επίπεδο, καθώς και οι τεχνικές και οι λύσεις που επιλέχθηκαν για την αντιμετώπισή τους. Μέσω της παρούσας εργασίας αναδεικνύεται η ανάγκη να υπάρχει σύμμετρη ανάπτυξη της γλώσσας και της ορολογίας, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες που δημιουργούνται εξαιτίας των επιστημονικών εξελίξεων και ανακαλύψεων. Ο μεταφραστής καλείται να αντιμετωπίσει τη δυσκολία της καινοφάνειας ορισμένων όρων και να χρησιμοποιήσει τα εργαλεία που του παρέχονται για την αποκωδικοποίησή τους.

Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν αφενός η μετάφραση αποσπασμάτων ενός ειδικού φαρμακευτικού κειμένου, και αφετέρου η ανάλυση των μεταφραστικών επιλογών. Όσον αφορά στο προς μετάφραση κείμενο, πρόκειται για την Ευρωπαϊκή Δημόσια Έκθεση Αξιολόγησης (EPAR) του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (EMA) για το φαρμακευτικό προϊόν Recarbrio. Στην πρώτη ενότητα της εργασίας γίνεται ανάλυση του προς μετάφραση κειμένου, δηλαδή του κειμένου πηγής (ΚΠ). Εξετάζεται το είδος του κειμένου, η επικοινωνιακή περίσταση, η κειμενική λειτουργία, αλλά και άλλες παράμετροι που καθόρισαν τον τρόπο μετάφρασης των επιμέρους όρων και προτάσεων. Στη δεύτερη ενότητα παρατίθεται το κείμενο στόχος (ΚΣ) κατ’ αντιστοιχία με το ΚΠ. Ο όρος «ΚΣ» χρησιμοποιείται για τη μετάφραση του πρωτότυπου κειμένου από τα αγγλικά (γλώσσα πηγή, ΓΠ) στα ελληνικά (γλώσσα στόχο, ΓΣ). Στην τρίτη ενότητα υπάρχει το γλωσσάρι με τους αγγλικούς ειδικούς όρους και την ελληνική τους απόδοση. Το γλωσσάρι ακολουθεί η τεκμηρίωση των όρων, η οποία γίνεται βάσει αξιόπιστων πηγών όπως αυτές περιγράφονται στα επιστημονικά κείμενα της βιβλιογραφίας. Στη μεταφραστική θεωρία βασίζονται, επίσης, ο εντοπισμός και η ανάλυση των μεταφραστικών κ.ά. προβλημάτων, τα οποία παρουσιάζονται στην τέταρτη ενότητα της εργασίας, αλλά και οι μέθοδοι που χρησιμοποιήθηκαν για την αντιμετώπισή τους.

Η παρούσα διπλωματική εργασία αφορά σχολιασμένη μετάφραση αποσπάσματος γαλλικού νομικού άρθρου με τίτλο «Responsabilite penale» του Luc Vilar, που δημοσιεύθηκε στη διαδικτυακή έκδοση γνωστής γαλλικής εγκυκλοπαίδειας. Οι προϋποθέσεις σύμφωνα με τις οποίες ένα πρόσωπο θεωρείται ποινικώς υπεύθυνο στο γαλλικό ποινικό δίκαιο και η αντιπαραβολή τους με όσα ισχύουν στο αγγλικό δίκαιο, έννομη τάξη με διαφορετικούς κανόνες, δικανική σκέψη και δικονομικό σύστημα, αποτελεί τον βασικό άξονα του κειμένου-πηγή. Παράλληλα με τη συγκριτική ανάλυση πτυχών του ηπειρωτικού δικαίου και του κοινοδικαίου, στο άρθρο εξετάζεται το έγκλημα ως κοινωνικό φαινόμενο, οι σύγχρονες και ιστορικές τάσεις όσον αφορά την ταξινόμηση του εγκληματία και εισάγονται έννοιες και προβληματικές που άπτονται του κλάδου της εγκληματολογίας και της ψυχιατρικής. Η μετάφραση έγινε με γνώμονα ότι το κείμενο πρόκειται να δημοσιευτεί σε μέσο που σκοπό έχει την προώθηση της διεπιστημονικής γνώσης. Επιχειρείται να αποδοθεί το σύνολο του περιεχομένου με το βλέμμα στραμμένο στον έλληνα αναγνώστη. Μετά την αντιστοιχισμένη μετάφραση, ακολουθεί γλωσσάρι των όρων του κειμένου, η τεκμηρίωση των όρων και των μεταφραστικών επιλογών και συνοπτικό κεφάλαιο ανάλυσης με τα χαρακτηριστικά του προς μετάφραση κειμένου, τα μεθοδολογικά βήματα που ακολουθήθηκαν και μια σύντομη ανάλυση προβλημάτων μεταφραστικής και ορολογικής φύσης. Στο εκτενές γλωσσάρι ο αναγνώστης μπορεί να εντοπίσει το σύνολο των εκατό και πλέον όρων του ποινικού δικαίου, τον ορισμό των νομικών όρων, το άρθρο στο οποίο εντοπίζονται στο δικανικό σύστημα καθώς και επιμέρους προβληματικές και ζητήματα που αφορούν την υπό εξέταση νομική έννοια. Το γλωσσάρι είναι δίγλωσσο (el-fr), ενώ σε αρκετές περιπτώσεις παραβάλλεται και ο αγγλικός ορισμός του εκάστοτε νομικού όρου. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να αποτελέσει χρήσιμο ανάγνωσμα τόσο για τον ειδικό όσο και για τον μη ειδικό του πεδίου.

Ανέκαθεν, η ψυχαγωγία αποτελούσε ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της ανθρώπινης φύσης, ενώ το στοιχείο του παιχνιδιού συνέβαλε τα μέγιστα στην ανάπτυξη του πολιτισμού (Huizinga, 1938). Τα βιντεοπαιχνίδια, χάρη στην πολύπλευρη και ιδιαίτερη φύση τους, συνδυαστικά με τη δυνατότητα εμβύθισης (immersion) που παρέχουν στους παίκτες, κατάφεραν να μονοπωλήσουν το ενδιαφέρον του κοινού, γεννώντας σε σύντομο χρονικό διάστημα μια από τις πλέον, αν όχι την πλέον, κερδοφόρα βιομηχανία (ESA, 2019). Αναπόφευκτα, το ολοένα και αυξανόμενο κοινό τους δημιούργησε την ανάγκη για τη μετάφραση ή την επιχώρια προσαρμογή τους. Σε αντίθεση, ωστόσο, με τη δημοτικότητα των βιντεοπαιχνιδιών, η οποία παρουσιάζει σταθερά ανοδική τάση, η επιχώρια προσαρμογή φαίνεται να μην χαίρει ιδιαίτερου ερευνητικού και ακαδημαϊκού ενδιαφέροντος, γεγονός που παρατηρείται σε παγκόσμια κλίμακα (O’Hagan, 2019). Κύριος στόχος της παρούσας μεταπτυχιακής διατριβής είναι η παρουσίαση της φύσης και των προκλήσεων της επιχώριας προσαρμογής για τον ελληνόφωνο χώρο μέσω παραδειγμάτων από το League of Legends, (2009) αλλά και η διερεύνηση του κατά πόσο οι επιλογές των μεταφραστών ή/και ειδικών επιχώριας προσαρμογής μπορούν να ενισχύσουν ή να δυσχεράνουν την εμπειρία των παικτών και το αίσθημα της εμβύθισης. Για την επίτευξη του παραπάνω στόχου, πραγματοποιήθηκε μια ποιοτική μελέτη 10 παικτών League of Legends, οι οποίοι συμμετείχαν εθελοντικά σε μια σειρά από ημί-δομημένες συνεντεύξεις με σκοπό να παρέχουν ανατροφοδότηση πάνω σε επιλεγμένες γραμμές διαλόγου του παιχνιδιού.

Η παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί σχολιασμένη μετάφραση επιστημονικού κειμένου από την αγγλική στην ελληνική γλώσσα και, συγκεκριμένα, μετάφραση αποσπασμάτων του άρθρου με τίτλο «Post-traumatic stress disorder and depression among Syrian refugees residing in the Kurdistan region of Iraq», το οποίο συντάχθηκε από τους επιστήμονες Harem Nareeman Mahmood, Hawkar Ibrahim, Katharina Goessmann, Azad Ali Ismail και Frank Neuner και δημοσιεύτηκε στο ηλεκτρονικό ιατρικό περιοδικό Conflict and Health στις 8 Νοεμβρίου 2019. Το ζήτημα το οποίο πραγματεύεται το εν λόγω άρθρο είναι η διαταραχή μετατραυματικού στρες (ΔΜΣ) και η κατάθλιψη των Σύριων προσφύγων που διαμένουν στο Ιρακινό Κουρδιστάν. Ειδικότερα, πρόκειται για μελέτη η οποία διεξήχθη το 2017 από ομάδα ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών με τη μορφή συνεντεύξεων και τη χρήση επικυρωμένων ψυχομετρικών εργαλείων σε 988 Κούρδους της Συρίας οι οποίοι ήταν πρόσφυγες που διέμεναν σε προσφυγικό καταυλισμό του Ιρακινού Κουρδιστάν. Σκοπός της εν λόγω μελέτης ήταν η εκτίμηση της παρουσίας συμπτωμάτων ΔΜΣ και κατάθλιψης στα άτομα αυτά. Η παρούσα εργασία διαρθώνεται σε ενότητες στις οποίες παρουσιάζεται το κείμενο-πηγή (ΚΠ) και το κείμενο-στόχος (ΚΣ) κατ’ αντιστοιχία, αποδελτιώνονται οι βασικότεροι όροι του ΚΠ με την καταγραφή τους σε γλωσσάρι κατ’ αλφαβητική σειρά, τεκμηριώνονται οι όροι που αποδελτιώθηκαν με την παράθεση ορισμού ή, ελλείψει αυτού, με επεξηγηματικό συγκείμενο, τόσο στη γλώσσα-πηγή (ΓΠ) όσο και στη γλώσσα-στόχο (ΓΣ), καθώς και με την παράθεση των πηγών από τις οποίες αντλήθηκαν, αναλύονται τα στάδια της μεταφραστικής διαδικασίας που ακολουθήθηκε, και, τέλος, παρουσιάζονται τα κυριότερα προβλήματα που ανέκυψαν κατά τη μεταφραστική διαδικασία.

Η παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί τη σχολιασμένη μετάφραση από τα ισπανικά στα ελληνικά του αποσπάσματος με τίτλο «Ficciones somaticas. La invencion de las hormonas sexuales» από το βιβλίο Testo yonqui: Sexo, drogas y biopolitica (Βαρκελώνη, 2020) του ισπανού συγγραφέα Paul B. Preciado. Το απόσπασμα μελετά το πλαίσιο στο οποίο ανακαλύπτονται οι σεξουαλικές ορμόνες, καθώς και τη μετέπειτα συνθετική τους παραγωγή, οι οποίες λειτουργούν ως μηχανισμός υποκειμενοποίησης που μετατρέπει το ανθρώπινο σώμα σε κεφάλαιο στη φαρμακοπορνογραφική εποχή. Ως εκ τούτου, με τη μετατροπή του φυσικού σε συνθετικό αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο γίνονται αντιληπτά το κοινωνικό φύλο, η σεξουαλικότητα και η σεξουαλική ταυτότητα. Στόχος της εργασίας, εκτός από τη μετάφραση, είναι η τεκμηρίωση της επιλεγμένης ορολογίας που εμφανίζεται στο κείμενο, καθώς και η ανάλυση μεταφραστικών προβλημάτων που προέκυψαν καθ’ όλη τη μεταφραστική διαδικασία

Η παρούσα διπλωματική εργασία εκπονήθηκε σε συνεργασία με την Μονάδα Συντονισμού Ορολογίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (Termcoord) και ανήκει στο πρόγραμμα YOUR TERM CULT, το οποίο έχει στόχο την συλλογή και τεκμηρίωση ορολογίας στο πεδίο του πολιτισμού και πιο συγκεκριμένα του θεσμού της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης. Σκοπός της εργασίας ήταν η αναζήτηση ισοδύναμων όρων και η τεκμηρίωση στην ελληνική και αγγλική γλώσσα, των όρων που περιλαμβάνονται στην υπάρχουσα βάση ορολογίας στην γαλλική γλώσσα που έχει δημιουργηθεί από την ερευνητική ομάδα του ΙSIT. Επιπλέον έγινε προσπάθεια αναζήτησης ορισμού ή συγκειμένου στην αγγλική γλώσσα, για τους παραπάνω όρους. Για τους σκοπούς της έρευνάς δημιουργήθηκαν σώματα κειμένων, τα οποία επεξεργαστήκαμε με το εργαλείο Sketch Engine με σκοπό τόσο την τεκμηρίωση των όρων, όσο και την αναζήτηση ορισμού/συγκειμένου. μας οργανώθηκαν τελικά σε μια οντολογία σε μορφή Εxcel. H εργασία περιλαμβάνει παρουσίαση του πεδίου της έρευνας, της μεθοδολογίας που υιοθετήθηκε, των εργαλείων επεξεργασίας σωμάτων κειμένων, αναλυτική παρουσίαση των σταδίων της έρευνάς και παράρτημα με δείγματα των σωμάτων κειμένων και την οντολογία, σε μορφή Εxcel, με τα αποτελέσματα της εργασίας μας.

Στόχος της παρούσας εργασίας ήταν η μελέτη της μεταδημιουργίας, μίας νέας πρακτικής της επιστήμης της μετάφρασης, η οποία πρωταγωνιστεί στους χώρους της διαφήμισης και του μάρκετινγκ. Αρχικά, έγινε προσπάθεια θεωρητικής αποσαφήνισης της μεταδημιουργίας, με την παράθεση σχετικών βιβλιογραφικών αναφορών, όπου έγινε αναφορά και στην ορολογία που χρησιμοποιήθηκε και στην εργασία. Ακολούθως, πραγματοποιήθηκε περιπτωσιολογική μελέτη, κατά την οποία εξετάστηκαν σε αντιπαραβολή δύο διαφημιστικές καμπάνιες της εταιρείας P&G (Always). Η μία διαφημιστική καμπάνια είναι στην αγγλική γλώσσα και η άλλη αποτελεί το προϊόν της μεταδημιουργίας της για το ελληνικό κοινό (“End period poverty”-«Μην είσαι απούσα»). Οι δύο καμπάνιες εξετάστηκαν σε μικροεπίπεδο και μακροεπίπεδο και εντοπίστηκαν ομοιότητες και διαφορές σε λεκτικό και οπτικό επίπεδο. Τέλος, έγινε σχολιασμός ενός παρακειμένου, μίας διαφήμισης με ίδια θεματική και στόχευση αλλά με διαφορετικό πλαίσιο δημιουργίας.

Η παρούσα εργασία με τίτλο «Σχολιασμένη διερμηνεία στο πλαίσιο της πρακτικής άσκησης της Κατεύθυνσης Διερμηνείας του ΔΠΜΣ Διερμηνείας και Μετάφρασης με έμφαση στην προετοιμασία του διερμηνέα και στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει» έχει ως στόχο να αναλύσει τον τρόπο με τον οποίο προετοιμάζεται ο διερμηνέας και τις πάσης φύσεως δυσκολίες που αντιμετωπίζει πριν και κατά τη διάρκεια της διερμηνείας, όπως οι δύο αυτές παράμετροι έγιναν αντιληπτές από τη γράφουσα κατά τη διάρκεια της πρακτικής της άσκησης. Η εργασία διαρθρώνεται ως εξής: περιλαμβάνει την εισαγωγή με μια σύντομη θεωρητική ανάλυση, τέσσερα κεφάλαια αφιερωμένα στις επιμέρους διοργανώσεις, όπου η γράφουσα έκανε την πρακτική άσκησή της, τα συμπεράσματα εν είδει επιλόγου που φιλοξενούν τον απολογισμό της πρακτικής της άσκησης, τη βιβλιογραφία με την παράθεση των πηγών και τέλος, το παράρτημα, όπου παρατίθενται αποσπάσματα από το υλικό της κάθε πρακτικής άσκησης και από τα γλωσσάρια καθώς και τα έντυπα αξιολόγησης. Το αδιαμφισβήτητο συμπέρασμα στο οποίο καταλήγει η εργασία είναι ότι περισσότερο από οτιδήποτε η προετοιμασία είναι το κλειδί της επιτυχίας της διερμηνείας και της αντιμετώπισης των πολυεπίπεδων προκλήσεων που είναι άμεσα συνυφασμένες με τη δραστηριότητα αυτή.

Η παρούσα εργασία περιγράφει τις δυσκολίες που αντιμετώπισε η γράφουσα κατά τη διάρκεια της εργασίας της ως διερμηνέα συνεδρίων στο πλαίσιο της πρακτικής της άσκησης για το ΔΠΜΣ Διερμηνείας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου. Η τελευταία πραγματοποιήθηκε για διάφορους φορείς και σε διάφορους χώρους. Μεταξύ άλλων, για το ραδιόφωνο της ΕΡΤ στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (2019) και της Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου, αλλά και στο Διεθνές Συνέδριο «Πάντα ρεί: Η αλλαγή στις Θεραπευτικές Κοινότητες». Στόχος της είναι να αναδείξει τον ρόλο του διερμηνέα και τις διαφορετικές ανάγκες και δυσκολίες της κάθε μορφής διερμηνείας σε διαφορετικά περιβάλλοντα. Για να το επιτύχει, συνδυάζει το βιβλιογραφικό υπόβαθρο με την πολύτιμη εμπειρία της γράφουσας.

Η παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί σχολιασμένη μετάφραση από την αγγλική γλώσσα στην ελληνική αποσπάσματος του άρθρου “The Anthropocene is a Joke” του Peter Brannen. Στο συγκεκριμένο άρθρο ο συντάκτης αναφέρεται στην απόφαση της Ομάδας Εργασίας Ανθρωπόκαινου να ψηφίσει υπέρ της απόδοσης του όρου «Ανθρωπόκαινο» στη γεωλογική εποχή που διανύουμε από τα μέσα του 20ού αιώνα και εκφράζει την αντίθεσή του εν προκειμένω. Στην πρώτη ενότητα της εργασίας, η οποία λειτουργεί ως εισαγωγική, επιχειρείται μια παρουσίαση των εννοιών της επικοινωνίας της επιστήμης και της δημοσιογραφίας επιστήμης. Παράλληλα, γίνεται αναφορά στο ειδικό αντικείμενο που πραγματεύεται το προς μετάφραση άρθρο. Στη συνέχεια, παρατίθεται το μετάφρασμα σε παράλληλη αντιστοίχιση με το πρωτότυπο κείμενο. Η τρίτη ενότητα περιλαμβάνει την ορολογική τεκμηρίωση εξήντα όρων του κειμένου στην αγγλική και στην ελληνική γλώσσα, καθώς και την παρουσίαση την ορολογικής έρευνας που διεξήχθη. Τέλος, στην τελευταία ενότητα αναλύονται οι σημαντικότερες μεταφραστικές δυσκολίες που προέκυψαν κατά τη μεταφραστική διαδικασία. Η παρούσα εργασία επιχειρεί να παρουσιάσει κάποια από τα βασικά χαρακτηριστικά που εμφανίζουν τα άρθρα της δημοσιογραφίας επιστήμης και να αναδείξει μερικά από τα προβλήματα που καλείται να αντιμετωπίσει ένας μεταφραστής δημοσιογραφικών κειμένων επιστήμης.

Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία παρουσιάζει τη σχολιασμένη μετάφραση των κεφαλαίων 8 και 8.1 του βιβλίου «Λογοτεχνική Μετάφραση» του Γιερν Άλμπρεχτ από τη γερμανική στην ελληνική γλώσσα. Στις συγκεκριμένες ενότητες, ο συγγραφέας μας εισάγει στην ιστορία της λογοτεχνικής μετάφρασης με διακειμενικές αναφορές από τον Δον Κιχώτη και τη μετάφραση του Αισώπου από τη Μαρί ντε Φρανς και αναλύει τους όρους και προϋποθέσεις για τη δημιουργία μιας περιγραφής του επαγγέλματος του μεταφραστή λογοτεχνίας. Σκοπός της εκπόνησης σχολιασμένης μετάφρασης ως διπλωματική εργασία στα πλαίσια του Διατμηματικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών με κατεύθυνση τη μετάφραση, αποτελεί η παραγωγή ενός λειτουργικού και σημασιολογικά ορθού μεταφράσματος, καθώς και η αιτιολόγηση (τεκμηρίωση) των μεταφραστικών τεχνικών που χρησιμοποιήθηκαν κατά την εκπόνησή του.

Σκοπός της διπλωματικής εργασίας ήταν ο σχολιασμός της υποχρεωτικής πρακτικής που διεξήχθη στα πλαίσια του Διατμηματικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών Διερμηνείας και Μετάφρασης (Κατεύθυνση Διερμηνείας). Αρχικά, έγινε μια συνοπτική αναφορά στον τομέα της διερμηνείας γενικότερα και ακολούθησε η θεωρητική προσέγγιση της διερμηνείας στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας και ειδικότερα στο ραδιόφωνο, με την οποία ασχολήθηκε η συντάκτρια της παρούσας διπλωματικής εργασίας κατά τη διάρκεια της πρακτικής της. Επιπλέον, παρατέθηκαν αναλυτικά οι εκδηλώσεις κατά τις οποίες διεξήχθη η πρακτική άσκηση, έγινε περιγραφή όλων των σταδίων προετοιμασίας και διεξαγωγής της κάθε διερμηνείας, και τέλος αναφέρθηκαν οι εκάστοτε δυσκολίες και οι τρόποι αντιμετώπισής τους, καθώς και σημεία που χρήζουν ιδιαίτερης μνείας.

Σκοπός της παρούσας μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας είναι η αναλυτική περιγραφή της πρακτικής άσκησης που πραγματοποίησε η γράφουσα κατά τη διάρκεια του δεύτερου έτους των σπουδών της στο Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Μετάφρασης και Διερμηνείας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, στην κατεύθυνση Διερμηνείας. Στα επιμέρους κεφάλαια της παρούσας εργασίας περιγράφονται τα συνέδρια και οι εκδηλώσεις στις οποίες συμμετείχε η γράφουσα, παρέχονται αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με τους ομιλητές, τις συνθήκες εργασίες και τις δυσκολίες που προέκυψαν καθώς και σχετικά με τις μεθόδους που χρησιμοποιήθηκαν για την αντιμετώπιση αυτών. Ειδική δε έμφαση δίδεται στις διαφορές μεταξύ διαδοχικής και ταυτόχρονης διερμηνείας. Τέλος εξάγονται κάποια βασικά συμπεράσματα σχετικά με την εμπειρία της πρακτικής άσκησης.

Η παρούσα εργασία αποτελείται από δύο μέρη και επικεντρώνεται στον σχολιασμό της διερμηνείας, η οποία έγινε στα πλαίσια του τελευταίου σκέλους του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Διερμηνείας Συνεδρίων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή των φοιτητών σε μια σειρά συνεδρίων κατά το ακαδημαϊκό έτος 2018-2019. Στο πρώτο μέρος της εργασίας, το οποίο αφορά στη διερμηνεία μη φυσικών ομιλητών, γίνεται μια συνοπτική αναφορά στα διάφορα είδη διερμηνείας και του ζητήματος που προκύπτει όταν οι διερμηνείς καλούνται να εργαστούν με μη φυσικούς ομιλητές μίας γλώσσας. Το δεύτερο μέρος συμπεριλαμβάνει την ανάλυση των συνεδρίων στα οποία συμμετείχαν οι ασκούμενοι διερμηνείς. Τέλος, γίνεται αναφορά των συμπερασμάτων σε σχέση με την εμπειρία που απέκτησε ο ασκούμενος από τη συμμετοχή του στα συνέδρια. Στο τέλος σε μορφή παραρτήματος παρατίθεται το υλικό που χρησιμοποιήθηκε στην προετοιμασία του κάθε συνεδρίου, αλλά και κατά τη διάρκειά του και τα έντυπα αξιολόγησης των διοργανωτών των συνεδρίων, στις δύο περιπτώσεις που συμπληρώθηκαν.

Με τον όρο «διερμηνεία» ορίζεται η μετατροπή μιας σκέψης ή έκφρασης από μια γλώσσα-πηγή σε έκφραση με ανάλογη σημασία σε μια γλώσσα-στόχο, είτε ταυτόχρονα σε "πραγματικό χρόνο" είτε σταδιακά, όταν ο ομιλητής κάνει προσωρινή παύση μετά την ολοκλήρωση μιας ή δύο προτάσεων. Στην Ευρώπη και συγκεκριμένα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η διερμηνεία συμβάλλει στην ομαλή επικοινωνία των κρατών, είκοσι επτά σε αριθμό (λαμβάνοντας υπόψιν την πολύ πρόσφατη αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου) με είκοσι τέσσερις επίσημες γλώσσες. Στο πλαίσιο των μεταπτυχιακών σπουδών του διατμηματικού προγράμματος του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης σχετικά με τη διερμηνεία και τη μετάφραση, οι φοιτητές έπρεπε να κάνουν την πρακτική τους άσκηση κατά τη διάρκεια του τρίτου εξαμήνου. Η φοιτήτρια συμμετείχε στα εξής: σε μία ραδιοφωνική εκπομπή της ΕΡΤ για το 59ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, σε ένα διεθνές Συμπόσιο με τίτλο «Αφηγήματα της Μετανάστευσης: Η κοινοτική διερμηνεία ως μέσο εισδοχής» και σε μία προσομοίωση συνεδρίου στο Στρασβούργο με τίτλο «MEUS Strasburg 2019».

Σκοπός της διατριβής ήταν ο σχολιασμός της διερμηνείας που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της πρακτικής άσκησης για το πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών και η έμφαση στη σημασία της προετοιμασίας του διερμηνέα. Στη συνέχεια παρουσιάσαμε αναλυτικά τις περιπτώσεις στις οποίες πραγματοποιήθηκε η διερμηνεία και περιγράψαμε τις συνθήκες και τις δυσκολίες που προέκυψαν κατά τη διάρκειά της. Επιπλέον, αναλύσαμε την απόδοση του διερμηνέα σε συνάρτηση με την προετοιμασία που είχε πραγματοποιήσει και κατά πόσο οι δύο αυτές μεταβλητές είναι αλληλένδετες.

Η παρούσα διπλωματική εργασία παρουσιάζει την εμπειρία την οποία αποκόμισα κατά τη διάρκεια της υποχρεωτικής πρακτικής άσκησης που διεξήχθη στα πλαίσια του Διατμηματικού Μεταπτυχιακού Προγράμματος Διερμηνείας του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης στο τελευταίο έτος φοίτησης. Η εργασία συμπεριλαμβάνει μια εισαγωγή στην θεωρητική ανάλυση της διερμηνείας εξ αποστάσεως, ακολουθούμενη από τη περιγραφή της πρακτικής άσκησης στους διάφορους φορείς. Στο παράρτημα αναγράφονται τα γλωσσάρια τα οποία χρησιμοποιήθηκαν κατά την διάρκεια της πρακτικής, καθώς και επιπρόσθετο υλικό που ήταν διαθέσιμο και χρησιμοποιήθηκε για την προετοιμασία αλλά και κατά την διάρκεια της πρακτικής. Τέλος, στο παράρτημα συμπεριλαμβάνονται τα έντυπα αξιολόγησης πλήρως συμπληρωμένα, στα οποία δίδονται και οι απαραίτητες πληροφορίες για την κάθε εμπειρία πρακτικής ξεχωριστά (είδος διερμηνείας, χώρος, ημερομηνία, συμμετέχοντες).

Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η παρουσίαση των νέων αναγκών που έχουν προκύψει στο χώρο της Κοινοτικής Διερμηνείας λόγω της πρόσφατης προσφυγικής κρίσης στην Ευρώπη. Γίνεται σύντομη αναφορά των διαφόρων ειδών διερμηνείας και παρουσίαση της παρούσας κατάστασης στη σύγχρονη Ελλάδα σε ό,τι αφορά την Κοινοτική Διερμηνεία. Στη συνέχεια πραγματοποιείται περιγραφή διεξαγωγής συνεδρίας μεταξύ ειδικού ψυχικής υγείας-ωφελούμενου παρουσία διερμηνέα και σχολιασμός αναφορικά με τις διαφορές που παρουσιάζουν οι συνεδρίες που διεξάγονται σε προσφυγικές δομές. Τέλος, γίνεται αναφορά στις προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει ο διερμηνέας κατά τη διάρκεια της συνεδρίας, ενώ παράλληλα δίνεται έμφαση στη σημασία της μη λεκτικής επικοινωνίας για μια πιο ολιστική κατανόηση και απόδοση του προφορικού μηνύματος.

Η επικοινωνία ανάμεσα στα μέλη της εκάστοτε κοινωνίας επιτυγχάνεται με μια κοινή γλώσσα. Την εξέλιξη των κοινωνιών και κατ’ επέκταση των επιστημών και της τεχνολογίας, ακολουθεί η ανάγκη για τη δημιουργία νέων εννοιών και όρων που θα είναι σε θέση να περιγράψουν τις νέες πραγματικότητες. Η παρούσα διπλωματική μελετά την ανεύρεση και καταγραφή όρων στο πεδίο της κοιλιοκάκης και πιο συγκεκριμένα στο υποπεδίο της χημείας. Το πεδίο της κοιλιοκάκης επιλέχθηκε κατόπιν πρότασης από τη Μονάδα Συντονισμού Ορολογίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (TermCoord) καθώς υπάρχει ανάγκη εμπλουτισμού της βάσης ορολογικών δεδομένων της ΙΑΤΕ σε αυτό το πεδίο, τόσο στα ελληνικά όσο και στα αγγλικά, ενώ το υποπεδίο επιλέχθηκε για να περιοριστεί και να καταστεί πιο στοχευμένη η αναζήτηση. Η αναζήτηση των όρων έγινε μέσα από ποικίλα κείμενα με λέξεις κλειδιά αποφέροντας θετικά αποτελέσματα και μια βαθύτερη γνώση στο πεδίο της κοιλιοκάκης

Στόχος της παρούσας μεταπτυχιακής εργασίας ήταν η δημιουργία μιας λειτουργικής και ισοδύναμης μετάφρασης ενός ειδικού κειμένου από τη γερμανική στην ελληνική γλώσσα, λαμβάνοντας υπόψη την επικοινωνιακή περίσταση, το είδος και τον σκοπό του κειμένου, καθώς και τα πολιτισμικά και γλωσσολογικά χαρακτηριστικά της κάθε γλώσσας. Το περιεχόμενο της εργασίας αποτελείται από το θεωρητικό και το πρακτικό μέρος. Στο θεωρητικό μέρος αναλύθηκαν οι επικοινωνιακές περιστάσεις του κειμένου-πηγή και του κειμένου-στόχου, έγινε αναφορά στη θεωρία του Σκοπού των Ράις και Φερμέερ και στην κειμενική ανάλυση της Νορντ (Nord) και έγινε μια συνοπτική παρουσίαση και ανάλυση του κειμένου-πηγής. Στη συνέχεια έγινε αναφορά στην ιστορία της μετάφρασης της Βίβλου και στο δίλλημα των μεταφραστών αυτής, μεταξύ πιστής και ελεύθερης μετάφρασης. Το πρακτικό μέρος της εργασίας αποτελείται από την αντιστοιχισμένη μετάφραση, το γλωσσάρι με τους όρους που συλλέχθηκαν και την ορολογική τεκμηρίωση. Σημαντικό μέρος της εργασίας αποτέλεσε και η παράθεση και ανάλυση των μεταφραστικών προβλημάτων που προέκυψαν κατά τη μεταφραστική διαδικασία καθώς και η παρουσίαση του τρόπου προσέγγισης και επίλυσης αυτών. Συμπέρασμα της εργασίας αυτής ήταν ότι η θεωρία και πράξη είναι δύο πράγματα αλληλένδετα, καθώς η θεωρία αποτελεί τη βάση για τις μεταφραστικές επιλογές ενός μεταφραστή.

Η παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί τη σχολιασμένη μετάφραση αποσπασμάτων του βιβλίου «Λογοτεχνία και θέατρο. Οι παραδόσεις και οι συμβάσεις ως προβλήματα της μετάφρασης θεατρικών έργων» των B. Schultze, E. Fischer-Lichte, F. Paul κ.ά. Συγκεκριμένα, μεταφράστηκαν τα κεφάλαια 1, 2.1 και 2.2 από το άρθρο του Ράινερ Κολμάγιερ Ένας δανδής «αρίστης εκτροφής». Η δραματοποίηση της κωμωδίας ηθών του Όσκαρ Ουάιλντ An Ideal Husband (Ένας ιδανικός σύζυγος) του Καρλ Λερμπ (Karl Lerb) του 1935. Στόχος της εργασίας είναι να παρουσιάσει μια λειτουργική μετάφραση του κειμένου-πηγή, καθώς και την ορολογική τεκμηρίωση και την αντιμετώπιση των μεταφραστικών δυσκολιών.

Η παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί σχολιασμένη μετάφραση από την αγγλική γλώσσα στην ελληνική αποσπασμάτων του κεφαλαίου «Eye tracking in audiovisual translation research» του Jan-Louis Kruger από το βιβλίο The Routledge Handbook of Audiovisual Translation σε επιμέλεια Luis Perez-Gonzalez. Το συγκεκριμένο κεφάλαιο αποτελεί μια επισκόπηση της χρήσης της μεθοδολογίας της οφθαλμικής ιχνηλάτησης (eye tracking) στην έρευνα στον τομέα της οπτικοακουστικής μετάφρασης και στη μελέτη των οπτικοακουστικών κειμένων. Αρχικά, στο πρώτο μέρος της εργασίας πραγματοποιείται μια σύντομη παρουσίαση του αντικειμένου της οφθαλμικής ιχνηλάτησης, η γλωσσική και κειμενική ανάλυση του κειμένου-πηγή και του κειμένου-στόχου, καθώς και αναγνώριση των επικοινωνιακών περιστάσεων. Έπειτα, παρατίθεται η μετάφραση των αποσπασμάτων κατ’ αντιστοιχία με το πρωτότυπο κείμενο και ακολουθεί το γλωσσάρι των όρων που εμφανίζονται σε αυτό. Στη συνέχεια, παρατίθεται ο πίνακας με την τεκμηρίωση των όρων στην αγγλική και ελληνική γλώσσα, ενώ ακολουθεί η ανάλυση της ορολογικής έρευνας και τεκμηρίωσης. Τέλος, στο τελευταίο μέρος της εργασίας αναλύονται τα μεταφραστικά προβλήματα και δυσκολίες που προέκυψαν κατά τη μεταφραστική διαδικασία και οι τεχνικές που επιλέχθηκαν για την αντιμετώπισή τους

Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία αποτελεί σχολιασμένη μετάφραση αποσπασμάτων από το 6ο κεφάλαιο του βιβλίου Invisible women: Exposing Data Bias in a World Designed for Men της βρετανίδας Caroline Criado Perez από την αγγλική προς την ελληνική γλώσσα. Η συγγραφέας συγκεντρώνει για πρώτη φορά έρευνες και ιστορίες από όλο τον κόσμο που αποκαλύπτουν πώς τα μεροληπτικά επιστημονικά δεδομένα διαμορφώνουν μια κοινωνία η οποία αποκλείει τις γυναίκες και τις καθιστά αόρατες. Τα υπό μετάφραση αποσπάσματα καταδεικνύουν το κενό δεδομένων σχετικά με την επαγγελματική υγεία των γυναικών, με άμεσες επιπτώσεις στην υγεία και την ευημερία τους. Αρχικά, παρουσιάζεται η τυπολογία του κειμένου σύμφωνα με την κειμενική ανάλυση της Καταρίνα Ράις και το θεωρητικό πλαίσιο που αφορά τη φεμινιστική μετάφραση, τον γλωσσικό σεξισμό και την αναπαράσταση του φύλου στην ελληνική γλώσσα. Στη συνέχεια, παρατίθεται το πρωτότυπο κείμενο σε αντιστοιχία με το μετάφρασμα, ακολουθεί το γλωσσάρι όρων και η ορολογική τεκμηρίωση. Έπεται η κειμενική και γλωσσική ανάλυση του πρωτοτύπου και η παρουσίαση της μεθοδολογίας της έρευνας. Αναφέρονται οι μεταφραστικές δυσκολίες σε λεξιλογικό, πραγματολογικό, μορφοσυντακτικό και υφολογικό επίπεδο καθώς και η αντιμετώπισή τους. Τέλος, στο παράρτημα παρατίθεται ένα δείγμα των ad hoc σωμάτων κειμένων που λειτούργησαν τεκμηριωτικά σε επίπεδο ορολογίας και φρασεολογίας.

Η παρούσα εργασία περιλαμβάνει τη σχολιασμένη μετάφραση τμήματος του άρθρου «Regulatory Considerations for the Clinical and Research Use of Transcranial Direct Current Stimulation (tDCS): review and recommendations from an expert panel» και επιδιώκει να εξετάσει το εύρος της ελληνικής ορολογίας και βιβλιογραφίας ως προς το πεδίο του διακρανιακού ερεθισμού μέσω ηλεκτρικού ρεύματος. Πρόκειται για ένα σύνολο μη-επεμβατικών μεθόδων με τις οποίες επιτυγχάνεται ο ερεθισμός του εγκεφάλου και οι οποίες αξιοποιούνται σε διαρκώς διευρυνόμενη κλίμακα από ποικίλους κλάδους, όπως η νευρολογία και η ψυχιατρική, για κλινικούς και ερευνητικούς σκοπούς. Οι συντάκτες του άρθρου επιχειρούν μια ανασκόπηση του ρυθμιστικού πλαισίου για τη μέθοδο tDCS και εξετάζουν τις ανεπιθύμητες ενέργειες και την αποτελεσματικότητα της μεθόδου, στηριζόμενοι σε δεδομένα που έχουν συλλεγεί από διάφορες χώρες. Η χρήση της εν λόγω μεθόδου στην Ελλάδα παραμένει περιορισμένη, καθιστώντας εξαιρετικά ενδιαφέρουσα την αναζήτηση σχετικών δεδομένων και εμπειριών. Στην παρούσα εργασία διερευνάται ο βαθμός στον οποίο έχουν διατηρηθεί στην αγγλική γλώσσα όροι που αφορούν το συγκεκριμένο πεδίο, αναλύονται τα εμπόδια που απαντήθηκαν κατά τη διαδικασία της μετάφρασης και, τελικώς, διαμορφώνεται ένα γλωσσάρι με τους όρους που απαντούν στο εν λόγω άρθρο και την απόδοση που επιλέχθηκε για την ελληνική γλώσσα

Η παρούσα θεωρητική διπλωματική εργασία θέτει ως στόχο να ερευνήσει το πλαίσιο στο οποίο η μετάφραση έχει χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο διδασκαλίας στην εκμάθηση ξένων γλωσσών από παλαιότερα ως σήμερα έτσι, ώστε να παρουσιάσει και να αξιολογήσει τις συγκεκριμένες μεθοδολογίες που έχουν εφαρμοστεί, καθώς και να προτείνει νέους τρόπους χρήσης της μετάφρασης στη σύγχρονη εποχή. Η εργασία θα επικεντρωθεί στα οφέλη της χρήσης της μετάφρασης ως εργαλείο διδασκαλίας στο επίπεδο της κοινωνιογλωσσικής ανάπτυξης και το στοιχείο της πραγματολογικής ικανότητας που συχνά παραλείπονται κατά τη διδασκαλία μιας ξένης γλώσσας δίνοντας τη θέση τους στην εκμάθηση γραμματικών κανόνων και την απομνημόνευση λεξιλογίου, ενώ θα εξεταστούν συγκεκριμένοι παράγοντες που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη ώστε να υποστηρίξουμε τη μετάφραση ως εργαλείο εκμάθησης ξένων γλωσσών μεθοδολογικά. Τέλος, η εργασία ευελπιστεί να προσδώσει καθολικότητα στην έρευνα και να αποδείξει ότι το συγκεκριμένο θέμα άπτεται όλων των γλωσσικών συνδυασμών

Τα διεθνή συμβατικά κείμενα, μετά την υπογραφή τους από τα συμβαλλόμενα κράτη, μεταφράζονται και δημοσιεύονται στις επίσημες γλώσσες των συμβαλλόμενων κρατών, προκειμένου να ενσωματωθούν στην εθνική νομοθεσία. Η Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης με τίτλο “Convention for the Protection of Human Rights and Dignity of the Human Being with regard to the Application of Biology and Medicine: Convention on Human Rights and Biomedicine” (Σύμβαση του Οβιέδο) υπογράφηκε από την Ελλάδα και την Κύπρο και στη συνέχεια, μεταφράστηκε και δημοσιεύτηκε για να ολοκληρωθεί η διαδικασία κύρωσης. Στην παρούσα διπλωματική εργασία, αναλύονται συγκριτικά οι διαφορές που εντοπίζονται ανάμεσα στις μεταφράσεις που έγιναν για την ελληνική και για την κυπριακή έννομη τάξη αντίστοιχα, σε σχέση με τα γλωσσικά χαρακτηριστικά της έννομης τάξης στην οποία ενσωματώνεται κάθε κείμενο

Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία αποτελεί σχολιασμένη μετάφραση από τα αγγλικά προς τα ελληνικά αποσπάσματος του άρθρου με τίτλο «Alzheimer’s Disease». Αρχικά, παρουσιάστηκε η μετάφραση του άρθρου και ακολούθησε το γλωσσάρι των όρων που είχαν εξαχθεί από το άρθρο και η τεκμηρίωσή τους. Στη συνέχεια έγινε αναλυτική περιγραφή των σταδίων που ακολουθήθηκαν κατά την έρευνα, οι δυσκολίες που παρουσιάστηκαν κατά τη μετάφραση και τα βήματα που ακολουθήθηκαν για την επίλυσή τους

Αντικείμενο της παρούσας εργασίας είναι η αναζήτηση και η διερεύνηση τμήματος ορολογίας των Ιατρικών Θεματικών Επικεφαλίδων (MeSH) της Εθνικής Βιβλιοθήκης Ιατρικής (NLM) των ΗΠΑ. Οι Ιατρικές Θεματικές Επικεφαλίδες αποτελούν ένα ολοκληρωμένο ελεγχόμενο λεξιλόγιο που εξυπηρετεί σκοπούς ευρετηρίασης των άρθρων, περιοδικών και βιβλίων στον τομέα των ιατρικών επιστημών. Η ορολογική εργασία πραγματοποιήθηκε στο πεδίο της ιατρικής και πιο συγκεκριμένα της ανατομίας, με γλώσσες εργασίας τα αγγλικά, τα ελληνικά και τα γαλλικά. Επιλέχθηκαν συνολικά 139 όροι που καταγράφηκαν σε φύλλα Excel και δημιουργήθηκαν οι αντίστοιχες οντολογίες για την απεικόνιση των εννοιολογικών σχέσεων που αναπτύσσονται μεταξύ των όρων.

The present thesis was completed under the collaboration of the Joint Postgraduate Studies programme (J.P.P.S.) “Conference Interpreting and Translation” with the Terminology Coordination Unit of the European Parliament (TermCoord) in order to enrich the IATE terminology database. We carried out a terminology project in the domain of celiac disease, and in particular, in the subdomains of the clinical manifestations and the differential diagnosis of the disease. During this process, we performed term extraction for 50 terms on the aforementioned subdomains and we compiled corpora for English and Greek, our two working languages. The terminology extraction was carried out using the terminology extraction tool Sketchengine. After compiling the final list of the terms, we provided the necessary supporting information for each one of them in the following categories: term source, definition, definition source, context and context source. We also attempted to demonstrate the semantic relations among the terms using diagrams. Apart from this process, this thesis also provides the theoretical background, giving emphasis on terminology management and its importance on the field of medicine. A detailed presentation of all reference works, dictionaries and other sources is also included. The final chapter is dedicated to the main problems we had to face during the process. The appendix consists of an extensive excel table that contains all necessary information about the terms.

Η παρούσα διπλωματική εργασία εκπονήθηκε σε συνεργασία με τη μονάδα ορολογίας του τμήματος μετάφρασης του WIPO. Στόχος της παρούσας αποτέλεσε η εξαγωγή και τεκμηρίωση 50 όρων που ανήκουν στο υποπεδίο της βιολογικής φυτοπροστασίας για το ζεύγος γλωσσών αγγλικά-ελληνικά με σκοπό την αξιοποίησή τους από τη βάση ορολογικών δεδομένων του WIPO, που φέρει την ονομασία WIPO Pearl. Αρχικά, συγκεντρώσαμε τους όρους και τους περάσαμε σε υπολογιστικό φύλλο excel συμπληρώνοντας τις εξής παραμέτρους: όρος, πηγή όρου, επεξηγηματικό συγκείμενο και πηγή επεξηγηματικού συγκειμένου. Στη συνέχεια, για την ολοκλήρωση της διπλωματικής έγινε χρήση ηλεκτρονικών εργαλείων με τη βοήθεια των οποίων αντλήθηκαν τα στοιχεία που ζητούσαμε για τον κάθε όρο αντίστοιχα και ακολούθως έγινε η δόμηση των εννοιολογικών σχέσεων μεταξύ των όρων. Η διπλωματική εργασία, όπως αυτή συντάχθηκε, περιλαμβάνει σύντομη παρουσίαση του οργανισμού WIPO, του επιλεχθέντος πεδίου καθώς και του υλικού αναφοράς και τεκμηρίωσης στο οποίο ανατρέξαμε. Τέλος, γίνεται λόγος για τις δυσκολίες που αντιμετωπίσαμε ενώ παρατίθεται και παράρτημα του αγγλικού και ελληνικού σώματος κειμένων και πίνακας με την ορολογία σε μορφή excel.

Η παρούσα πτυχιακή εργασία έχει ως στόχο τη μελέτη του φαινομένου νέας επιχώριας προσαρμογής στα τουριστικά κείμενα. Πιο συγκεκριμένα, θα αναλυθούν και διερευνηθούν οι όροι μετάφραση, επιχώρια προσαρμογή και τουριστικό κείμενο, βάσει βιβλιογραφικών πηγών. Επιπλέον, θα αναφερθούμε στην ιδιάζουσα περίπτωση νέας «υπερχώριας προσαρμογής», νέας ορίζεται από νέας Φλώρο και Χαραλαμπίδου. Στη συνέχεια, θα παρουσιάσουμε μια μελέτη περίπτωσης, όπου θα μελετηθούν επιλεγμένα κείμενα από την επίσημη ιστοσελίδα του ΕΟΤ (visitgreece.gr), τα οποία έχουν συνταχθεί με σκοπό να παρουσιάσουν και να προωθήσουν τον ελληνικό πολιτισμό και τη χώρα νέας. Θα μελετηθούν οι ομοιότητες και οι διαφορές που παρουσιάζουν τα ελληνικά πρωτότυπα κείμενα με τα μεταφράσματά νέας στα αγγλικά. Η μελέτη περιστρέφεται γύρω από τη θεωρία του σκοπού και το κατά πόσο επιτυγχάνεται η λειτουργικότητα των εν λόγω κειμένων και των επιμέρους στοιχείων του ανάλογα με τον πολιτισμό-στόχος. Η σύγκριση αφορά σε κείμενα παρμένα από τον τομέα του πολιτισμού και νέας γαστρονομίας και θα πραγματοποιηθεί σε σημασιολογικό, πολιτισμικό και μορφολογικό επίπεδο. Παράλληλα, θα ληφθεί υπόψη και η πολυμεσικότητα που διέπει νέας ιστοτόπους όπου είναι αναρτημένα τα ψηφιακά κείμενα, καθώς περιλαμβάνουν γραπτό λόγο, εικόνες, βίντεο, κ.ά.

Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν η αποτύπωση ορολογίας στο πεδίο της νόσου κοιλιοκάκη και, συγκεκριμένα, στο υποπεδίο της βιολογίας. Οι όροι που συγκεντρώθηκαν μέσα από σώμα αυθεντικών κειμένων ήταν συνολικά σαράντα και καταγράφηκαν σε υπολογιστικά φύλλα Excel στην αγγλική και την ελληνική γλώσσα, ενώ παράλληλα εντοπίστηκαν οι εννοιολογικές σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ όρων. Το θεματικό πεδίο και ορισμένοι από τους προτεινόμενους όρους αποφασίστηκαν σε συνεργασία με τη μονάδα συντονισμού ορολογίας TermCoord του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την υποστήριξη της πολύγλωσσης βάσης ορολογίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης IATE (Διαδραστική Ορολογία για την Ευρώπη). Η εργασία περιλαμβάνει την παρουσίαση του πεδίου έρευνας, τις πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές για την τεκμηρίωση της ορολογίας, τα εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν για τη συγκέντρωση δεδομένων και τα στάδια της έρευνας. Τέλος, παρατίθενται σε παραρτήματα δείγματα του αγγλικού και ελληνικού σώματος κειμένων καθώς και το σχέδιο ορολογίας σε μορφή υπολογιστικών φύλλων

Η παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί σχολιασμένη μετάφραση μέρους της εισαγωγής του βιβλίου «Entre theatre et performance : la question du texte» του Joseph Danan. Με αφορμή την συνεχώς αυξανόμενη παρουσία του όρου performance στα θεατρικά ζητήματα, ο θεατρολόγος Joseph Danan επιχειρεί να προσδιορίσει τι είναι η performance και διερευνά την θέση που κατέχει το δραματικό κείμενο στο συγκεκριμένο καλλιτεχνικό είδος. Μετά τη σύντομη εισαγωγή σχετικά με το είδος της performance, παρατίθεται το πρωτότυπο κείμενο και η μετάφραση από το έργο του Joseph Danan σε αντιστοιχία και το γλωσσάρι που αποτελείται από 30 όρους. Ακολουθεί η τεκμηρίωση των όρων με παραδείγματα και ορισμούς σε ελληνικά και γαλλικά, καθώς και η παρουσίαση των σταδίων της ορολογικής έρευνας. Στην συνέχεια παρουσιάζεται η κειμενογλωσσική ανάλυση και οι μεταφραστικές δυσκολίες που προέκυψαν κατά την μετάφραση. Στο τέλος παρατίθενται τα συμπεράσματα που προέκυψαν καθώς και η βιβλιογραφία που χρησιμοποιήθηκε για την εκπόνηση της εργασίας

Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία παρουσιάζει τη σχολιασμένη μετάφραση του κεφαλαίου 7.1 του βιβλίου «Λογοτεχνική Μετάφραση» του Γιερν Άλμπρεχτ από τη γερμανική στην ελληνική γλώσσα. Το κεφάλαιο εστιάζει στους ορισμούς που χρησιμοποιούνται για να χαρακτηρίσουν τις πιο ελεύθερες μορφές μετάφρασης λογοτεχνικών έργων. Μέσα από την παράθεση αποσπασμάτων λογοτεχνικών και ποιητικών έργων επεξηγούνται οι ελεύθερες μορφές μετάφρασης. Tο πρωτότυπο κείμενο αναλύεται στην επικοινωνιακή του περίσταση και η μετάφραση εξετάζεται από πλευράς σκοπού και στρατηγικής. Στο κείμενο εντοπίζονται όροι της μεταφρασεολογίας και της λογοτεχνίας, οι οποίοι καθιστούν τη δημιουργία γλωσσαρίου ορολογίας και την ορολογική τεκμηρίωση απαραίτητα στάδια της εργασίας. Η εργασία ολοκληρώνεται με την ανάλυση των μεταφραστικών προβλημάτων που προέκυψαν κατά τη διάρκεια της μεταφραστικής διαδικασίας και των τεχνικών που χρησιμοποιήθηκαν για την επίλυσή τους.

Η παρούσα διπλωματική αποτελεί σχολιασμένη μετάφραση αποσπάσματος από κεφάλαιο του βιβλίου A Handbook of Depression and Anxiety: Pharmacotherapy of Bipolar Disorder των Kenneth Thau και Anna Maria Streeruwitz από τα αγγλικά στα ελληνικά. Το κεφάλαιο αυτό αφορά τη φαρμακοθεραπεία που χρησιμοποιείται σε μία διαταραχή του συναισθήματος, στη διπολική διαταραχή, και συγκεκριμένα στη χρήση δύο κατηγοριών φαρμάκων, των σταθεροποιητών διάθεσης και των αντιεπιληπτικών και ανήκει στην κατηγορία των ιατρικών κειμένων. Αρχικά, στην εισαγωγή της διατριβής παρουσιάζεται εν συντομία το πρωτότυπο κείμενο και το ειδικό αντικείμενο. Στη συνέχεια, παρατίθεται το πρωτότυπο κείμενο σε αντιστοιχία με το μετάφρασμα και ακολουθεί το γλωσσάρι όρων και η ορολογική τεκμηρίωση. Ακολουθεί σχολιασμός της μετάφρασης, με τα χαρακτηριστικά του προς μετάφραση κειμένου, τη μεθοδολογία της έρευνας που ακολουθήθηκε και ορισμένα μεταφραστικά προβλήματα καθώς και ο τρόπος που αντιμετωπίστηκαν. Τέλος, υπάρχει παράρτημα με παράλληλα κείμενα που χρησιμοποιήθηκαν κατά τη μεταφραστική διαδικασία

Η εργασία είχε στόχο, σε θεωρητικό επίπεδο, τη συγκέντρωση στοιχείων και δεδομένων για το φαινόμενο του fansubbing στην Ελλάδα μέσα από την επισκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας. Σε πρακτικό επίπεδο, αποσκοπούσε στη συλλογή δεδομένων από ανθρώπους που ασχολούνται με το fansubbing για την απάντηση των ερευνητικών ερωτημάτων και της ερευνητικής υπόθεσης της εργασίας: ποιοι είναι οι fansubbers, τι εμπειρία έχουν με τον υποτιτλισμό, εάν ακολουθούν τις ίδιες πρακτικές με τον επαγγελματικό υποτιτλισμό ή δικές τους συμβάσεις. Στο πλαίσιο της εργασίας, πραγματοποιήθηκε επίσης, συγκριτική ανάλυση υπότιτλων δύο κωμικών σειρών που δημιουργήθηκαν από επαγγελματίες υποτιτλιστές και από fansubbers για την εξέταση των διαφορών ή ομοιοτήτων στα προϊόντα του επαγγελματικού και του ερασιτεχνικού υποτιτλισμού αντίστοιχα

Σκοπός της διπλωματικής εργασίας, η οποία εκπονήθηκε σε συνεργασία με την ορολογική μονάδα της μεταφραστικής υπηρεσίας του WIPO, ήταν να καταγραφούν έννοιες και όροι του πεδίου της βιομηχανικής ρομποτικής για το ζεύγος γλωσσών αγγλικά-ελληνικά. Αρχικά, συγκεντρώθηκε σώμα αυθεντικών κειμένων για τις δύο γλώσσες, το οποίο χρησιμοποιήθηκε για εξαγωγή και τεκμηρίωση ορολογίας. Συγκεντρώθηκαν 51 όροι του πεδίου που καταχωρίστηκαν σε λογιστικό φύλλο excel ως προς τις εξής πληροφορίες: όρος, πηγή όρου, επεξηγηματικό συγκείμενο και πηγή επεξηγηματικού συγκειμένου. Χρησιμοποιήθηκαν ηλεκτρονικά εργαλεία για τη συγκέντρωση, εξαγωγή, επεξεργασία και τεκμηρίωση δεδομένων και δομήθηκαν εννοιολογικές σχέσεις μεταξύ των όρων του πεδίου. Η παραπάνω ορολογική εργασία περιγράφεται αναλυτικά. Στη διπλωματική εργασία περιλαμβάνονται επίσης η σύντομη παρουσίαση του πεδίου, το βασικότερο υλικό αναφοράς και τεκμηρίωσης, οι κύριοι όροι του πεδίου, καθώς και οι δυσκολίες που προέκυψαν κατά την ερευνητική διαδικασία. Τέλος, σε παράρτημα παραθέτουμε δείγματα του αγγλικού και ελληνικού σώματος κειμένων και το σχέδιο ορολογίας σε μορφή excel.

Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η αποτύπωση ορολογίας που αφορά το πεδίο των υλικών συσκευασίας και ειδικότερα το υποπεδίο της εύκαμπτης συσκευασίας με έμφαση στη διανομή προϊόντων και την επισήμανση. Οι όροι που αποτυπώθηκαν είναι σαράντα στο σύνολο και καταχωρήθηκαν στην αγγλική και την ελληνική γλώσσα σε μορφή λογιστικών φύλλων excel. Τα λογιστικά φύλλα περιλαμβάνουν συγκεκριμένα πεδία για κάθε όρο και στις δύο γλώσσες, ενώ το σχέδιο ορολογίας περιλαμβάνει και δείγμα σώματος αυθεντικών κειμένων, στα αγγλικά και στα ελληνικά, αντιπροσωπευτικό της διαδικασίας αναζήτησης και έρευνας στο πεδίο. Η διπλωματική εργασία διεξήχθη σε συνεργασία με τη μονάδα συντονισμού της ορολογίας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Terminology Coordination (TermCoord) για την υποστήριξη της πολύγλωσσης βάσης ορολογίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΙΑΤΕ. Για την αποδελτίωση της πλειοψηφίας των όρων του πεδίου βασιστήκαμε στον εννοιολογικό χάρτη του Παγκόσμιου Οργανισμού Διανοητικής Ιδιοκτησίας WIPO. Το πρακτικό κομμάτι της έρευνας όπως καταγράφηκε στα λογιστικά φύλλα υποστηρίζεται με θεωρητική παρουσίαση η οποία περιλαμβάνει πληροφορίες για το μελετώμενο πεδίο και υποπεδίο και παρουσιάζει συνοπτικά τις σημαντικές επιχειρήσεις του κλάδου στην Ελλάδα. Στη συνέχεια, γίνεται περιγραφή της ερευνητικής διαδικασίας που ακολουθήθηκε, καθώς και αναφορά των δυσκολιών που προέκυψαν κατά τη διάρκεια της έρευνας.

Σκοπός της μεταπτυχιακής εργασίας ήταν η σύνδεση της μεταφραστικής θεωρίας με την πράξη για τη δημιουργία μιας σημασιολογικά ορθής μετάφρασης από τα γερμανικά στα ελληνικά, και η αποτύπωση βήμα προς βήμα της μεταφραστικής διαδικασίας. Στο κείμενο-πηγή αναφέρονται θεωρητικές προσεγγίσεις επιστημόνων που εμπλούτισαν τον χώρο της διδακτικής των ξένων γλωσσών και της γλωσσολογίας. Εξετάζονται οι τρόποι με τους οποίους μπορεί η επικοινωνία να είναι επιτυχής σε διαπολιτισμικά περιβάλλοντα, καθώς και το πώς θα αναπτυχθεί η διαπολιτισμική ικανότητα των μαθητών στη σχολική τάξη. Προσπαθήσαμε να δημιουργήσουμε ένα λειτουργικό κείμενο-στόχο, λαμβάνοντας υπόψη το κοινό στο οποίο θα απευθυνθεί. Αιτιολογήσαμε τις μεταφραστικές μας επιλογές, δημιουργήσαμε πίνακα ορολογίας και παρουσιάσαμε τη σημασία των όρων σε παρόμοιο συγκείμενο. Στη συνέχεια ασχοληθήκαμε με τα μεταφραστικά προβλήματα που προέκυψαν και την επίλυσή τους.

Σκοπός της παρούσας μεταπτυχιακής εργασίας ήταν η πραγματοποίηση της σχολιασμένης μετάφρασης του άρθρου “Rethinking GDP” της Diane Coyle από την αγγλική στην ελληνική γλώσσα. Αρχικά, παρουσιάστηκε η μετάφραση του άρθρου από την αγγλική στην ελληνική γλώσσα, σε δυο στοιχισμένες στήλες. Έπειτα, ακολούθησε το γλωσσάρι των όρων που είχαν εξαχθεί από το άρθρο και η τεκμηρίωση των όρων. Στη συνέχεια, έγινε εκτενής αναφορά στην ορολογική έρευνα και τεκμηρίωση των όρων, με ανάλυση της ερευνητικής διαδικασίας που ακολουθήθηκε. Ακόμη, αναλύθηκαν οι χαρακτηριστικές μεταφραστικές δυσκολίες που προέκυψαν κατά τη διάρκεια της μετάφρασης, τόσο μορφοσυντακτικές όσο και λεξιλογικές - ορολογικές

Η παρούσα εργασία αποτελεί σχολιασμένη μετάφραση από τα γαλλικά στα ελληνικά του άρθρου με τίτλο L'evolution du realisme au cinema IV: Les tendances realistes du cinema d'aujourd'hui (1940-1960). Το συγκεκριμένο άρθρο αναλύει την εξέλιξη του κινήματος του ρεαλισμού στον κινηματογράφο και των τάσεων που αποτυπώθηκαν στο φιλμ μέσα από το βλέμμα και τον φακό ορισμένων εκ των σπουδαιότερων σκηνοθετών του 20ου αιώνα. Το άρθρο παρακολουθεί τις τεχνολογικές καινοτομίες και την μετατόπιση του ενδιαφέροντος του σύγχρονου δημιουργού / σκηνοθέτη, αλλά και θεατή, από τις ταινίες μυθοπλασίας στις ταινίες που έχουν ως επίκεντρο τον ανθρώπινο πόνο και τα προβλήματα της καθημερινότητας και περαιτέρω καταγράφουν τον απόηχο του πολέμου, ιδωμένο μέσα από τα μάτια των απλών, λαϊκών ανθρώπων. Πρόκειται για ένα θεωρητικό κείμενο που εμπίπτει στο πεδίο της μετάφρασης των ανθρωπιστικών επιστημών και των τεχνών. Ως εκ τούτου, περιλαμβάνει ειδική ορολογία και απαιτεί γνώση του πεδίου (θεωρία του κινηματογράφου). Στην εργασία αιτιολογείται η επιλογή του κειμένου, παρατίθεται στοιχισμένο το πρωτότυπο με το μεταφρασμένο κείμενο, το γλωσσάριο, ενώ τέλος παρουσιάζονται και σχολιάζονται οι ιδιαίτερες δυσκολίες που εντοπίστηκαν κατά τη μετάφρασή του.

Το ερευνητικό έργο United4Health, στο οποίο ανήκει το κείμενο που αφορά την παρούσα εργασία σχολιασμένης μετάφρασης, συνδέεται με την προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εκτιμηθεί, μέσω παρόμοιων έργων, η χρήση της επιστήμης και της τεχνολογίας στην υγειονομική περίθαλψη και στην πρόληψη των ασθενειών. Καλύπτει ιατρικά, κοινωνικά, οικονομικά και δεοντολογικά ζητήματα. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο έχουν επενδυθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση σημαντικά κονδύλια στο είδος έρευνας που ονομάζεται «Αξιολόγηση των τεχνολογιών στον τομέα της υγείας». Ο κειμενικός τύπος του τελικού κειμένου που χρησιμοποιήθηκε για την εκπόνηση της σχολιασμένης μετάφρασης είναι ξεκάθαρα πληροφοριακός. Η αξιολόγηση τεχνολογιών στον τομέα της υγείας είναι ένα είδος επιστημονικής έρευνας που εξετάζει τα βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα αποτελέσματα της χρήσης της τεχνολογίας υγείας. Πρόκειται για μια διεπιστημονική διαδικασία που συγκεντρώνει πληροφόρηση με συστηματικό, διαφανή και αντικειμενικό τρόπο για ιατρικά, κοινωνικά, οικονομικά και δεοντολογικά θέματα που σχετίζονται με τη χρήση της ιατρικής τεχνολογίας. Αν υπάρξει έλλειψη δεδομένων για κάποιο θέμα, τότε μέσω αυτής της αξιολόγησης δημιουργείται και η απαραίτητη πληροφόρηση. Ο σκοπός της αξιολόγησης αυτής είναι να προσφέρει ενημέρωση για την ανάπτυξη ασφαλών και αποτελεσματικών πολιτικών υγείας, έχοντας πάντα στο επίκεντρό της τον ασθενή, ώστε να επιτευχθεί η βέλτιστη σχέση ποιότητας/τιμής, όπως αυτή ορίζεται από τους εκάστοτε ιθύνοντες. Ακολουθούν ορισμένα ερωτήματα, τα οποία θα μπορούσαν να απαντηθούν με τη βοήθειά της: - Ποιες είναι οι κατάλληλες θεραπείες για τη Χ ασθένεια; - Πρέπει η Χ θεραπεία να καλυφθεί από το Εθνικό Σύστημα Υγείας; - Σε ποιους ασθενείς θα πρέπει να παρέχεται; - Για πόσο χρονικό διάστημα θα πρέπει οι ασθενείς να λαμβάνουν θεραπεία; Για την εκπόνηση της αξιολόγησης μπορούν να χρησιμοποιηθούν στοιχεία από πηγές όπως: - Συστηματικές αξιολογήσεις κλινικών δοκιμών - Οικονομοτεχνικές αξιολογήσεις - Αξιολογήσεις των επιπτώσεων στην παροχή υπηρεσιών υγείας - Αξιολογήσεις/αποδεικτικά στοιχεία από τους χρήστες των τεχνολογιών υγείας.Το προς μετάφραση κείμενο αφορά ένα σκέλος της Τελικής Ερευνητικής Έκθεσης για τη Συμφορητική Καρδιακή Ανεπάρκεια στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου United4Health, ένα Ευρωπαϊκό Έργο για την Ηλεκτρονική Υγεία. Το έργο United4Health αποτελείται από διάφορα δομικά στοιχεία, τα οποία συμβάλλουν στην επίτευξη ενός κοινού στόχου: την αξιολόγηση του αντίκτυπου των καινοτόμων υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης, οι οποίες έχουν επανασχεδιαστεί για να αξιοποιήσουν πλήρως την τηλεϋγεία και την τηλεϊατρική. Ο πυρήνας του έργου είναι τα τέσσερα μοντέλα καινοτόμων υπηρεσιών που χρησιμοποιούν τηλεϊατρικές τεχνολογίες για την περίθαλψη ασθενών που υποφέρουν από Συμφορητική Καρδιακή Ανεπάρκεια, Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, Σακχαρώδη Διαβήτη και Υπέρταση. Το ερευνητικό έργο που πραγματεύεται ολοκληρώθηκε τον Νοέμβριο του 2016, ενώ αναμένεται να δημοσιευθεί μέχρι τα τέλη του 2017, όταν θα έχει ολοκληρωθεί και επίσημα το ερευνητικό πρόγραμμα United4Health από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ενημέρωση των Ελλήνων επαγγελματιών υγείας για τους πειραματικούς τρόπους αντιμετώπισης της ΣΚΑ με τη βοήθεια της τεχνολογίας της τηλεϋγείας αποτελεί τη μεταφραστική εντολή του κειμένου αυτού. Απαραίτητη προϋπόθεση για τη μετάφραση του κειμένου δεν αποτέλεσε μόνο η κατανόηση της νόσου που πραγματεύεται το κείμενο, αλλά και η εμβάθυνση στις διαδικασίες που διέπουν τη λειτουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος υγείας.

Η παρούσα διπλωματική εργασία αφορά σχολιασμένη μετάφραση από τα γαλλικά στα ελληνικά ενός νομικού άρθρου το οποίο δημοσιεύτηκε στην ψηφιακή νομική επιθεώρηση Revue des droits de l’homme, στις 5 Απριλίου 2017. Η επιλογή του προς μετάφραση άρθρου έγινε με βάση το περιεχόμενό, τις γλωσσικές ιδιαιτερότητες, την ορολογική ποικιλία και την εναλλαγή ύφους που παρουσιάζει. Το άρθρο φέρει τον τίτλο «Tartuffe face a Marie-Madeleine: Retour sur la condamnation d’une ex-Femen pour exhibition sexuelle» και δημοσιεύτηκε στην ενότητα της επιθεώρησης σχετικά με την επικαιρότητα στον τομέα των δικαιωμάτων και ελευθερίων. Αφορμή για τη σύνταξη του άρθρου αποτέλεσε η έκδοση μιας απόφασης του εφετείου Παρισίων, της 15ης Φεβρουαρίου 2017, η οποία επικύρωσε μια καταδικαστική απόφαση του πλημμελειοδικείου Παρισίων, σχετικά με ένα συμβάν που απασχόλησε εκτενώς τα γαλλικά μέσα μαζικής ενημέρωσης. Στις 20 Δεκεμβρίου 2013, η Ελοΐζ Μπουτόν, μέλος των Φέμεν, μεταβαίνει στην εκκλησία της Μαντλέν στο Παρίσι, συνοδευόμενη από δημοσιογράφους και φωτογράφους με πρόθεση να καταγγείλει, αφενός, τη στάση της καθολικής εκκλησίας όσον αφορά το δικαίωμα στην άμβλωση, και, αφετέρου, ένα νομοσχέδιο που είχε κατατεθεί την περίοδο εκείνη στην ισπανική βουλή σχετικά με την απαγόρευση της άμβλωσης. Υποδυόμενη την Παναγία, εμφανίζεται γυμνόστηθη και, κρατώντας κομμάτια βοδινού συκωτιού στα χέρια της, παριστά την άμβλωση του Ιησού. Μετά την άσκηση ποινικής δίωξης και την παραπομπή της σε δίκη για το έγκλημα της άσεμνης πράξης του άρθρου 222-32 του γαλλικού ποινικού κώδικα καταδικάστηκε πρωτοδίκως από το πλημμελειοδικείο σε φυλάκιση ενός μήνα Η Ελοΐζ Μπουτόν άσκησε έφεση κατά της απόφασης αυτής η οποία και απορρίφθηκε από το εφετείο. Το άρθρο αυτό σχολιάζει εκτενώς τις παραπάνω αποφάσεις από νομική σκοπιά. Το αναγνωστικό κοινό στο οποίο απευθύνεται το άρθρο αυτό (και εν δυνάμει η μετάφρασή του στο πλαίσιο της παρούσας εργασίας, καθώς ο σκοπός του πρωτότυπου κειμένου ταυτίζεται με τον σκοπό της μετάφρασης) αποτελείται κυρίως, αλλά όχι αποκλειστικά, από νομικούς. Όσον αφορά τη διάρθρωση της παρούσας εργασίας, ακολουθεί αντιστοιχισμένη μετάφραση, γλωσσάρι των όρων του κειμένου και πίνακας με τεκμηρίωση των όρων αυτών. Εν συνεχεία, γίνεται σύντομη αναφορά στα χαρακτηριστικά του προς μετάφραση κειμένου, περιγράφονται τα στάδια ορολογικής αναζήτησης και τεκμηρίωσης και αναλύονται τα προβλήματα μεταφραστικής και ορολογικής φύσης. Στο τέλος, παρατίθεται το δίγλωσσο σώμα κειμένων που συγκροτήθηκε για τους σκοπούς της μετάφρασης αυτής.

Σκοπός αυτής της εργασίας είναι η παρουσίαση των εμπειριών της γραφούσας, κατά τη διάρκεια της πρακτικής άσκησης διερμηνείας, το τελευταίο έτος φοίτισής της στο Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Μετάφρασης και Διερμηνείας, στην κατεύθυνση Διερμηνείας. Στις ενότητες αυτής της εργασίας γίνεται αναφορά στα συνέδρια και τις εκδηλώσεις που συμμετείχε η συντάκτρια, στους ομιλητές που συμμετείχαν σε αυτά, στην προετοιμασία πριν από αυτά, ενώ γίνεται αξιολόγηση της απόδοσής της, περιγράφονται οι δυσκολίες που αντιμετώπισε, καθώς επίσης και ο τρόπος αντιμετώπισής τους. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο ρόλο του επκεφαλής διερμηνέων, ρόλο που ανέλαβε η γραφούσα, κατά τη διάρκεια της πρακτικής άσκησης. Στο τέλος της εργασίας, γίνεται παρουσίαση των συμπερασμάτων από την εμπειρία της γραφούσας μέσα από την πρακτική άσκηση. Επιπλέον, στην εργασία υπάρχει παράρτημα στο οποίο περιέχονται τα προγράμματα των συνεδρίων και τα έγγραφα αξιολόγησης της διερμηνείας.

Κατά τη διάρκεια της πρακτικής άσκησης στο πλαίσιο του Διατμηματικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών Διερμηνείας και Μετάφρασης της Φιλοσοφικής σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, οι τελειόφοιτοι/τες καλούνται να ανταποκριθούν σε πραγματικές συνθήκες διερμηνείας σε επιλεγμένες συνεδριακές διοργανώσεις. Σκοπός της εργασίας είναι η σαφής και ολοκληρωμένη αποτύπωση της εμπειρίας αυτής και των διαδικασιών της κατά την προετοιμασία και διεξαγωγή της διερμηνείας. Το θέμα προσεγγίζεται μέσα από το πρίσμα των παραμέτρων που επηρεάζουν την πνευματική και ψυχολογική κατάσταση του/της διερμηνέα, πριν και κατά τη διάρκεια της διερμηνείας, η οποία διαμορφώνεται από εξωτερικούς και εσωτερικούς παράγοντες και έχει άμεση επίδραση στην απόδοσή του/της. Περιγράφεται η προετοιμασία και η μελέτη που απαιτήθηκε καθώς και οι συνθήκες διεξαγωγής των πέντε συνεδρίων της πρακτικής άσκησης και επιχειρείται μια συνολική αξιολόγηση της απόδοσης της γράφουσας με βάση τις εκάστοτε παραμέτρους καθώς και η εξαγωγή βασικών συμπερασμάτων.

Σκοπός της μεταπτυχιακής εργασίας, ήταν η αναλυτική παρουσίαση της εμπειρίας, την οποία αποκόμισε ο γράφων, στο πλαίσιο της πρακτικής άσκησης του ΔΠΜΣ Διερμηνείας και Μετάφρασης. Η έμφαση δόθηκε στη διερμηνεία τεχνικών κειμένων, στα τρία συνέδρια, στα οποία λάβαμε μέρος. Στο πλαίσιο της εργασίας, συντάχθηκε, κατ’ αρχάς μία εισαγωγή, η οποία περιλάμβανε τους σκοπούς αυτής, μεταξύ άλλων. Επιχειρήθηκε, ακόμη, μία θεωρητική ανάλυση της διερμηνείας. Επιροσθέτως, παρουσιάστηκαν ο χώρος και η ημερομηνία διεξαγωγής των συνεδρίων, το είδος της διερμηνείας, το είδος των συνεδρίων, οι φορείς διοργάνωσης, οι γλωσσικοί συνδυασμοί, ο αριθμός των συμμετεχόντων, το αναλυτικό πρόγραμμα αυτών, καθώς και ορισμένες πληροφορίες για τους διοργανωτές. Ακόμη, παρουσιάστηκαν αναλυτικά, τα βιογραφικά των ομιλητών, οι δυσκολίες που εντοπίστηκαν κατά την εκπόνηση της διερμηνείας και τέλος, εκπονήθηκαν γλωσσάρια σχετικά με την ορολογία κάθε συνεδρίου. Εν κατακλείδι, παρουσιάστηκαν, τα συμπεράσματα της μεταπτυχιακής εργασίας, μία σύντομη βιβλιογραφία με ηλεκτρονικές πηγές και το παράρτημα, με τα έντυπα αξιολόγησης των εκπαιδευτών, μεταξύ άλλων.

Η παρούσα διπλωματική εργασία στοχεύει στη διαδικασία ελέγχου λογισμικού μιας εκπαιδευτικής διαδικτυακής πλατφόρμας και τη διασφάλιση της ποιότητας της. Με τον όρο ελέγχο λογισμικού εννοούμε όλα εκείνα τα στάδια τα οποία πρέπει να περάσει μία εφαρμογή προκειμένου να διασφαλιστεί η ποιότητα της τελικής έκδοσης της, έτσι ώστε να παραδοθεί στους χρήστες για τους οποίους προορίζεται. Σκοπός της λοιπόν είναι η εξακρίβωση του βαθμού ανταπόκρισης του λογισμικού στις απαιτήσεις που θέτει ο εκάστοτε χρήστης ,σύμφωνα βέβαια και με τους όρους τους οποίους έχουν οριοθετηθεί από το έγγραφο των απαιτήσεων. Στην σύγχρονη καθημερινότητα όπου η ζωή εξελίσσεται με ταχείς ρυθμούς, είναι αναγκαίο να υπάρχει η υψηλότερη δυνατή αποδοτικότητα σε ότι αφορά τις διαδικτυακές εφαρμογές ώστε να εξυπηρετούνται εύκολα και γρήγορα οι ανάγκες που μπορούν να καλήψουν. Αρκετοί άνθρωποι πλέον είναι ικανοί να πραγματοποιήσουν διεργασίες μέσω διαδικτυακών εφαρμογών που σε προγενέστερες εποχές δεν ήταν εφικτό λόγο χώρου π.χ. αποστάσεις, χρόνου και πόρων π.χ. χρήμα. Έτσι γίνεται εύκολα αντιληπτή η σημαντικότητα του ελέγχου του λογισμικού των διαδικτυακών εφαρμόγων προκειμένου να διασφαλιστεί η ποιότητα και η χρησιμότητα τους. Σκοπός αυτής της διπλωματικής εργασίας λοιπόν είναι ο έλεγχος της διδικτυακής εφαρμογής του COMALAT. Συγκεκριμένα αυτή η εφαρμογή πρόκειται για μία πλατφόρμα η οποία εκπαιδεύει άτομα διαφορετικών εθνικοτήτων πάνω σε συγκεκριμένα γλωσσικά στοιχεία συγκεκριμένων χωρών στις οποίες ο εκπαιδευόμενος ενδιαφέρεται να απασχοληθεί σε επίπεδο εργασίας. Κατα τη διαδικασία σχεδιασμού του πλάνου ελέγχου, ακολουθήθηκε η τεχνική που χρησιμοποιεί η IBM σχετικά με τα συστήματα λογισμικού και προσαρμόστηκε η μεθοδολογία της στις ανάγκες της κάθε έκδοσης. Η προσαρμογή αυτή ήταν ιδιαίτερα απαιτητική καθώς κάθε εκδόση παρουσίαζε ιδιαιτερότητες που την διαφοροποιούσαν από τις προηγούμενες με αποτέλεσμα να χρειάζεται προσεκτική επαναπροσαρμογή του σχεδίου ελέγχου. Το γεγονός αυτό αποτέλεσε και το πιο απαιτητικό μέρος τις εργασίας συνολικά. Σχετικά με τα συμπεράσματα, το κυριότερο από αυτά είναι ότι κατά την ολοκλήρωση του ελέγχου του COMALAT η εφαρμογή πέρασε με επιτυχία όλα τα στάδια δοκιμών επιβεβαιώνοντας έτσι την χρησιμότητά της και είναι πλέον ικανή να εξυπηρετήσει το σκοπό για τον οποίο κατασκευάστηκε. Συνοψίζοντας, ένας έλεγχος λογισμικού θεωρείται αποτελεσματικός όταν εχει εντοπίσει σφάλματα στην εφαρμογή κατά τη διάρκεια των δοκιμών. Αυτή είναι και η σπουδαιότερη συνεισφορά του στο πρόγραμμα. Τα λάθη που εντοπίστηκαν λοιπόν στην συγκεκριμένη εφαρμογή μέγάλης ή αμελητέας σοβαρότητας, αναφέρθηκαν κάνοντας έτσι εφικτή την διόρθωση τους και τη βελτίωση της εφαρμογής, λαμβάνοντας σοβαρά υπ'όψιν τις ανάγκες των χρηστών και τις αρχικές απαιτήσεις που είχαν τεθεί από τους σχεδιαστές.

Η παρούσα εργασία αποτελεί καταγραφή των πεπραγμένων της πρακτικής άσκησης στην διερμηνεία συνεδρίων που διεξήχθη στο πλαίσιο του μεταπτυχιακού προγράμματος Διερμηνείας. Πιο συγκεκριμένα, αναλύεται η προετοιμασία, η απόδοση καθώς και άλλα στοιχεία της εργασίας των διερμηνέων. Ακόμη περιλαμβάνει μια μικρή εισαγωγή στη βασική ορολογία της διερμηνείας και γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στο θέμα της συνεργασίας μεταξύ των διερμηνέων στην ταυτόχρονη διερμηνεία. Τέλος δίνονται κάποια συμπεράσματα σχετικά με την σπουδαιότητα της πρακτικής άσκησης και τον ρόλο αυτής στην εκπαίδευση διερμηνέων.

Το σχέδιο ορολογίας πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τη Μονάδα Ορολογίας του Παγκόσμιου Οργανισμού Διανοητικής Ιδιοκτησίας με στόχο την καταχώρηση 51 όρων του πεδίου της ρομποτικής χειρουργικής, στο ζεύγος γλωσσών ελληνικά-αγγλικά, στην πολύγλωσση βάση ορολογικών δεδομένων του. Η ορολογική εργασία περιλάμβανε τη δημιουργία ηλεκτρονικών σωμάτων κειμένων και την εξόρυξη ορολογίας, τη συλλογή δεδομένων και πληροφοριών που σχετίζονται με τους όρους, την επεξεργασία των δεδομένων αυτών, την τελική επιλογή των όρων, καθώς και τη δημιουργία ηλεκτρονικής ορολογικής βάσης με τη συμπλήρωση των εξής πεδίων: όρος, πηγή όρου, είδος όρου, επεξηγηματικό συγκείμενο, πηγή συγκειμένου. Στη διπλωματική εργασία περιλαμβάνεται μια σύντομη παρουσίαση του πεδίου, τα βασικά έργα αναφοράς, οι βασικοί όροι του πεδίου, οι εννοιολογικές σχέσεις μεταξύ των όρων, η παρουσίαση της ερευνητικής διαδικασίας καθώς και των βασικών δυσκολιών που ανέκυψαν. Στο παράρτημα παρατίθενται δείγμα του αγγλικού και του ελληνικού σώματος κειμένων καθώς και οι όροι σε λογιστικό φύλλο Excel.

Σκοπός της διπλωματικής εργασίας ήταν η καταγραφή όλων των σταδίων που περνάει ένας διερμηνέας τόσο πριν το συνέδριο όσο και και κατά τη διάρκεια αυτού. Δηλαδή έγινε η απόπειρα να παρουσιαστεί η προετοιμασία που απαιτείται από τον διερμηνέα για να μπορέσει να αντεπεξέλθει με επιτυχία στις, ομολογουμένως, υψηλές απαιτήσεις ενός συνεδρίου, αλλά και των διάφορων απροσδόκητων καταστάσεων που πιθανόν να κληθεί να διαχειριστεί. Βέβαια, όλοι αυτοί οι τρόποι διαχείρισης και προετοιμασίας ενός διερμηνέα αποτελούν τους καρπούς τριών εξαμήνων ενός πολύ εντατικού διετούς μεταπτυχιακού προγράμματος διερμηνείας που έλαβε χώρα την ακαδημαϊκή περίοδο 2015-2017. Ο φοιτητής καλείται στο τέταρτο εξάμηνο με τη συμμετοχή του σε συνεχείς πρακτικές ασκήσεις σε συνέδρια, να εφαρμόσει όλα όσα αποκόμισε από τα μαθήματα των τριών προηγούμενων εξαμήνων. Τα συνέδρια αυτά αποτελούν μια ευκαιρία για τον ασκούμενο διερμηνέα, να διαπιστώσει ποιές είναι οι επαγγελματικές συνθήκες στο χώρο της διερμηνείας. Ταυτόχρονα, στην εργασία γίνεται μια εισαγωγή στο θεωρητικό πλαίσιο της διερμηνείας συνεδρίων και πως αυτή μπορεί να αποτελέσει στήριγμα για τον διερμηνέα. Τέλος γίνεται ειδική μνεία στην κοινοτική διερμηνεία, η οποία αποτελεί ένα κλάδο της διερμηνείας ο οποίος βρίσκεται σε εμβρυακό στάδιο στην Ελλάδα, αλλά, άρχισε να έρχεται στο προσκήνιο λόγω της προσφυγικής κρίσης. Γίνεται μια σύντομη αναφορά στο θεωρητικό υπόβαθρο και μια καταγραφή των εμπειριών του φοιτητή ο οποίος εργάστηκε ως κοινοτικός διερμηνέας την περίοδο 2016-2017.

Σκοπός της παρούσας μεταπτυχιακής εργασίας ήταν η εκπόνηση σχολιασμένης μετάφρασης ειδικού κειμένου από τα ιταλικά στα ελληνικά. Το πρωτότυπο κείμενο αποτελεί ενότητα του κεφαλαίου “Piante medicinali e sistema nervoso centrale” («Φαρμακευτικά Φυτά και Κεντρικό Νευρικό Σύστημα»), από το βιβλίο Fitoterapia: Impiego razionale delle droghe vegetali των F. Capasso, G. Grandolini και A.A. Izzo. Η εργασία περιλαμβάνει το πρωτότυπο κείμενο και το μετάφρασμά του, γλωσσάρι όρων, τεκμηρίωση της ορολογίας με την παράθεση ορισμών ή επεξηγηματικού συγκείμενου και στις δύο γλώσσες, ενώ παρουσιάζεται αναλυτικά η ορολογική έρευνα που πραγματοποιήθηκε, οι μεταφραστικές δυσκολίες που εμφανίστηκαν και οι τρόποι αντιμετώπισης αυτών. Κύριο θέμα του κειμένου είναι η δράση τριών φαρμακευτικών φυτών (λυκίσκος, χαμομήλι, λεβάντα) στην αντιμετώπιση δυσλειτουργιών του νευρικού συστήματος, και συγκεκριμένα του άγχους και της αϋπνίας, ενώ αρχικά γίνεται παρουσίαση της δομής και λειτουργίας του νευρικού συστήματος. Με στόχο την ορθή απόδοση της ορολογίας, έγινε χρήση πληθώρας πηγών, διαδικτυακών και έντυπων, ενώ ζητήθηκε η γνώμη ειδικών από τα πεδία της Ιατρικής, της Χημείας και της Φαρμακογνωσίας.

Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η εκπόνηση σχολιασμένης μετάφρασης ειδικού κειμένου από τα ιταλικά στα ελληνικά. Πρόκειται για το κεφάλαιο «Essenze o oli essenziali» από το εγχειρίδιο Farmacognosia- Botanica, Chimica e Farmacologia delle Piante Medicinali του Francesco Capasso, εκδόσεις Springer (2011). Το κείμενο που επελέγη υπάγεται στο θεματικό πεδίο της φαρμακογνωσίας και έχει ως υποπεδίο τη φυτοθεραπεία. Εκτός από τη μετάφραση του εν λόγω κειμένου, η παρούσα εργασία περιλαμβάνει ιταλο-ελληνικό γλωσσάριο των όρων που αποδελτιώθηκαν στο κείμενο, τεκμηρίωση των όρων με ορισμό ή επεξηγηματικό συγκείμενο και παραπομπή στις πηγές, παρουσίαση της ορολογικής έρευνας και τεκμηρίωσης, ανάλυση ορισμένων χαρακτηριστικών δυσκολιών μεταφραστικής/ορολογικής φύσης και σχολιασμό του τρόπου αντιμετώπισής τους. Tέλος, συμπεριλαμβάνεται παράρτημα όπου παρατίθεται ένα δείγμα του ad hoc σώματος κειμένων που καταρτίστηκε.

Η παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί σχολιασμένη μετάφραση του αποσπάσματος με τίτλο «Le bilan» από το βιβλίο Les societes commerciales των Michel Germain και Veronique Magnier, από τη γαλλική στην ελληνική γλώσσα. Το προς μετάφραση κείμενο ανήκει στο θεματικό πεδίο του γαλλικού λογιστικού δικαίου και έχει ως σκοπό να πληροφορήσει τους αναγνώστες του για τη δομή και τις διαδικασίες σύνταξης του ισολογισμού της ανώνυμης εταιρίας, καθώς και για το νομικό πλαίσιο που τις ρυθμίζει. Στην εισαγωγή παρουσιάζονται βασικές νομικές και λογιστικές έννοιες οι οποίες συναντώνται συχνά στο κείμενο με σκοπό την καλύτερη κατανόησή του από τους αναγνώστες. Ακολουθεί το πρωτότυπο κείμενο σε αντιστοιχία με το μετάφρασμα, το γλωσσάρι το οποίο περιλαμβάνει γαλλικούς και αγγλικούς όρους και την ελληνική απόδοση αυτών και έπεται η τεκμηρίωση ορισμένων όρων οι οποίοι ανήκουν στο θεματικό πεδίο της λογιστικής προκειμένου να αιτιολογηθούν οι μεταφραστικές επιλογές. Στη συνέχεια, γίνεται μια γλωσσική και υφολογική παρουσίαση του κειμένου, αναλύεται η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε κατά τα στάδια της μετάφρασης και τεκμηρίωσης και τέλος περιγράφονται ορισμένες μορφοσυντακτικές, λεξιλογικές-σημασιολογικές και πραγματολογικές δυσκολίες που προέκυψαν κατά τη μεταφραστική διαδικασία. Αντί επιλόγου παραθέτονται χρήσιμα συμπεράσματα για τη μετάφραση νομικών και οικονομικών κειμένων.

Σκοπός της παρούσας μεταπτυχιακής εργασίας ήταν η πραγματοποίηση της σχολιασμένης μετάφρασης του κειμένου ‘Communication Theatrale’ του Tadeusz Kowzan από την γαλλική στην ελληνική γλώσσα. Αρχικά, παρουσιάστηκε η μετάφραση του κειμένου από τη γαλλική στην ελληνική γλώσσα, σε δυο στοιχισμένες στήλες. Έπειτα, ακολούθησε το γλωσσάρι των όρων που είχαν εξαχθεί από το κείμενο, και αμέσως μετά η τεκμηρίωση των θεατρικών όρων, καθώς και κάποιων όρων σημειωτικής άμεσα σχετιζόμενων με το θέατρο. Στη συνέχεια, έγινε εκτενής αναφορά στην ορολογική έρευνα και τεκμηρίωση των όρων, με ανάλυση της ερευνητικής διαδικασίας που ακολουθήθηκε, και της διαδικασίας συγκρότησης του σώματος κειμένων αναφοράς. Ακόμη, αναλύθηκαν κάποιες από τις χαρακτηριστικότερες μεταφραστικές δυσκολίες που προέκυψαν κατά τη διάρκεια της μετάφρασης, τόσο μορφοσυντακτικές όσο και λεξιλογικές - ορολογικές.

Αντικείμενο της διπλωματικής εργασίας με τίτλο «Σχολιασμένη Μετάφραση: Αρχιτεκτονική και διακόσμηση των αναγεννησιακών κάστρων της Γαλλίας» αποτελεί η μετάφραση αποσπάσματος του εντύπου με τίτλο “Les chateaux a la Rennaisance” του David Bordes, σε έκδοση του ιδρύματος Cite de l’architecture & du patrimoine με έδρα το Παρίσι. Πιο συγκεκριμένα, το πρωτότυπο κείμενο και η μετάφρασή του πραγματεύεται εν συντομία τη λειτουργία, το αρχιτεκτονικό σχέδιο, την κατασκευή, την τοιχοποιία, τη γλυπτική και ζωγραφική διακόσμηση των εν λόγω κάστρων. Πρόκειται επομένως για τη μετάφραση ενός κειμένου ειδικής γλώσσας με ορολογία αρχιτεκτονικής της περιόδου της Αναγέννησης στη Γαλλία. Σε συνέχεια της μετάφρασης του κειμένου και του γλωσσαρίου, ακολουθούν τα μεταφραστικά σχόλια αναφορικά με τον ορισμό της ειδικής μετάφρασης, τις δυσκολίες αυτής καθώς και τις δυσκολίες τεκμηρίωσης. Τέλος, την εργασία συμπληρώνουν το Γλωσσάρι, το οποίο συγκεντρώνει το σύνολο των όρων του κειμένου καθώς και το Παράρτημα με τις εικόνες και αρχιτεκτονικά σχέδια που αξιοποιήθηκαν κατά τη μεταφραστική διαδικασία.

Σκοπός της μεταπτυχιακής εργασίας ήταν η σχολιασμένη μετάφραση ενός κειμένου από την γερμανική στην ελληνική γλώσσα. Το κείμενο που επιλέχθηκε να μεταφραστεί αποτελεί απόσπασμα από το βιβλίο του Jorn Albrecht Literarishe Ubersetzung – Geschichte, Theorie, Kulturelle Wirkung. Συγκεκριμένα πρόκειται για το κεφάλαιο 4.3, το οποίο πραγματεύεται τα οφέλη και τα μειονεκτήματα της μετάφρασης στη γλώσσα. Μετά τη μετάφραση του κειμένου ακολουθεί ένα γλωσσάρι όρων καθώς και η τεκμηρίωση των όρων αυτών. Η εργασία ολοκληρώνεται με την τεκμηρίωση της ορολογικής έρευνας και τον σχολιασμό των μεταφραστικών δυσκολιών.

Σκοπός της παρούσας μεταπτυχιακής εργασίας ήταν η εκπόνηση σχολιασμένης μετάφρασης ειδικού κειμένου από τη γερμανική στην ελληνική γλώσσα. Μεταφράστηκαν αποσπάσματα του μεταφρασεολογικού έργου «Λογοτεχνική Μετάφραση» του Γιερν Άλμπρεχτ. Συντάχθηκε γλωσσάρι ορολογίας, ενώ κάθε όρος συνοδεύεται από τεκμηρίωση της σημασίας και της χρήσης του (ορισμός και επεξηγηματικό συγκείμενο) τόσο στη γλώσσα-πηγή όσο και στη γλώσσα-στόχο, με βιβλιογραφική παραπομπή και διαδικτυακό σύνδεσμο, όπου αυτός είναι διαθέσιμος. Εξετάστηκαν ακόμη οι επικοινωνιακές περιστάσεις δημιουργίας του κειμένου-πηγής και του κειμένου-στόχου με αναφορές στη Θεωρία του Σκοπού του Χανς Φερμέερ και την κειμενική ανάλυση της Κριστιάνε Νορντ. Στη συνέχεια, παρουσιάστηκε αναλυτικά η μέθοδος προσέγγισης του κειμένου και της ορολογίας του, στο πλαίσιο της ανάλυσης της μεταφραστικής πρόθεσης και στρατηγικής. Ακολουθεί η παράθεση και ανάλυση των μεταφραστικών προβλημάτων που απαντούν στο κείμενο καθώς και του χειρισμού τους με τη χρήση διάφορων μεταφραστικών τεχνικών. Διαπιστώθηκε και καταδεικνύεται η αλληλεξάρτηση θεωρίας και πράξης κατά τη μεταφραστική δραστηριότητα.

Η παρούσα εργασία έχει ως στόχο τη μετάφραση ενός αποσπάσματος του άρθρου «La propulsion diesel electrique des methaniers Gaz de France», του Μ. Roger Courtay, μηχανικού έργων στο ναυπηγείο Chantiers de l' Atlantique. Το κείμενο πηγή είναι συνταγμένο στην γαλλική γλώσσα και μεταφράζεται στην ελληνική με τίτλο «Η ντιζελοηλεκτρική πρόωση των υγραεριοφόρων της εταιρείας Gaz de France». Ο κύριος στόχος της εργασίας είναι, καταρχάς, η ορθή μετάφραση του αποσπάσματος, έτσι ώστε να είναι κατανοητό και να υπάρχει λογική ροή στην ελληνική. Η μετάφραση γίνεται από την ελληνική στη γαλλική και στη συνέχεια ακολουθεί το γλωσσάρι, η τεκμηρίωση των όρων, δηλαδή η παράθεση των ορισμών του κάθε όρου και στις δύο γλώσσες. Στη συνέχεια γίνεται ο λεπτομερής σχολιασμός των δυσκολιών που ανέκυψαν κατά τη διάρκεια της μεταφραστικής διαδικασίας, καθώς και ο τρόπος επίλυσής τους. Το άρθρο πραγματεύεται τη χρήση του φυσικού αερίου ως κύριο καύσιμο στα υγραεριοφόρα. Δίνει αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με τη χρήση πετρελαίου, ατμού και ηλεκτρισμού, ενώ παράλληλα κάνει τη σύγκριση με μία πιο σύγχρονη επιλογή, το φυσικό αέριο. Μέσα στο κείμενο παρουσιάζεται λεπτομερώς η λειτουργία μίας μηχανής με τη χρήση φυσικού αερίου, ηλεκτρισμού, ατμού, καθώς και συνδυαστικών λύσεων, και αναλύονται τα θετικά και τα αρνητικά σημεία κάθε επιλογής. Η εργασία αποτελείται από το πρωτότυπο, το μετάφρασμα, το γλωσσάρι, την τεκμηρίωση, το σχολιασμό, τη βιβλιογραφία και τέλος το παράρτημα.

Σκοπός αυτής της έρευνας είναι να παρουσιάσει την ορολογία και την χρήση αυτής, στο πεδίο των υλικών συσκευασίας και να την διαθέσει στην ελληνική γλώσσα. Η συγκεκριμένη διπλωματική εργασία διεξήχθη σε συνεργασία την μονάδα συντονισμού ορολογίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Terminology Coordination, με την υποστήριξη της διοργανικής βάσης δεδομένων ορολογίας ΙΑΤΕ και τον εννοιολογικό χάρτη του παγκόσμιου οργανισμού πνευματικής ιδιοκτησίας WIPO. Η εργασία αυτή αναλύει την ορολογία που πηγάζει από τον τομέα συσκευασίας. Ξεκινάει με μία σύντομη περιγραφή ανάλυσης του πεδίου, επιπλέον αναφέρει τις ενώσεις των Ελλήνων κατασκευαστών στο πεδίο της συσκευασία και των υλικών. Στο τέλος της εργασίας υπάρχει ένας κατάλογος με 30 όρους στον τομέα των υλικών συσκευασίας και ειδικότερα της εύκαμπτης συσκευασίας, οι οποίοι συλλέχθηκαν από την πολύγλωσση πύλη ορολογίας του παγκόσμιου οργανισμού πνευματικής ιδιοκτησίας σε συνεργασία με τη διοργανική βάση δεδομένων ορολογίας ΙΑΤΕ. Οι όροι έχουν αποδοθεί στην ελληνική γλώσσα. Επίσης το σχέδιο ορολογίας περιλαμβάνει την εξαγωγή 15 επιπλέον όρων μέσα από σώμα αυθεντικών κειμένων σύμφωνα με την συχνότητα εμφάνισης και αξιοπιστία τους

Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν η σχολιασμένη μετάφραση ενός πρωτότυπου κειμένου με μεταφραστικό ενδιαφέρον από την αγγλική στην ελληνική γλώσσα. Επιλέχθηκε ένα απόσπασμα από ακαδημαϊκό άρθρο που δημοσιεύθηκε σε επιστημονικό περιοδικό και αναλύει το πρότυπο XLIFF (XML Localisation Interchange File Format). Το συγκεκριμένο πρότυπο χρησιμοποιείται στα εργαλεία μετάφρασης με τη βοήθεια υπολογιστή (CAT tools) και υποστηρίζει εργασίες μετάφρασης και επιχώριας προσαρμογής. Οι κυριότερες δυσκολίες που παρουσιάστηκαν κατά τη μεταφραστική διαδικασία ήταν η έλλειψη σχετικού υλικού στα ελληνικά, η ύπαρξη πολλών διαφορετικών αποδόσεων στα ελληνικά για κάποιους όρους και η ισπανική καταγωγή των συγγραφέων. Η ορολογία του κειμένου προέρχεται από τα πεδία της μετάφρασης και της πληροφορικής και αρκετοί όροι δεν έχουν τεκμηριωθεί ακόμη στα ελληνικά. Έγινε αναλυτική παρουσίαση των εργαλείων που χρησιμοποιήθηκαν σε όλα τα στάδια της εργασίας και περιγραφή της επίλυσης των κυριότερων μεταφραστικών δυσκολιών.

Το σχέδιο ορολογίας ΙΑΤΕ πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο εκπόνησης της διπλωματικής μου εργασίας για την απόκτηση του τίτλου μεταπτυχιακών σπουδών μετάφρασης του Α.Π.Θ. και είχε ως στόχο την εύρεση όρων και εννοιών που αφορούν τον τομέα των υλικών συσκευασίας (πεδίο) και συγκεκριμένα της εύκαμπτης συσκευασίας (υποπεδίο). Ειδικότερα, το σχέδιο ορολογίας ΙΑΤΕ αποτελείται από 50 όρους συσκευασίας, καταγεγραμμένους σε λογιστικό φύλλο excel, και τη θεωρητική παρουσίαση της αποδελτίωσής τους. Τα πεδία που περιλαμβάνονται στο λογιστικό φύλλο excel αφορούν το ζεύγος γλωσσών αγγλικά-ελληνικά και είναι τα εξής: όρος, πηγή όρου, ορισμός, πηγή ορισμού, συγκείμενο, πηγή συγκειμένου, σχέση όρου με τους υπόλοιπους και (τυχόν) παρατηρήσεις. Το σχέδιο ορολογίας ΙΑΤΕ εκπονήθηκε σε συνεργασία με την Termcoord και βασίστηκε στον εννοιολογικό χάρτη της βάσης δεδομένων ορολογίας WIPO PEARL, ο οποίος αφορά τα υλικά συσκευασίας. Συγκεκριμένα, στη θεωρητική παρουσίαση δίνονται πληροφορίες για το πεδίο και το υποπεδίο, καθώς και τα έργα αναφοράς, τα λεξικά και τις πηγές που χρησιμοποιήθηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια της έρευνας. Επιπλέον, σημειώνονται οι βασικοί όροι του πεδίου και οι μεταξύ τους σχέσεις, οι οποίες αναπαριστώνται με τη βοήθεια γραφημάτων. Στη συνέχεια, περιγράφονται η ερευνητική διαδικασία και οι δυσκολίες που προέκυψαν, ενώ παρατίθενται τα λογιστικά φύλλα του excel και δείγμα από το σώμα αυθεντικών κειμένων που χρησιμοποιήθηκε.

Στην παρούσα μεταπτυχιακή εργασία γίνεται σχολιασμένη μετάφραση ενός αποσπάσματος του άρθρου «Refugee Surge in Europe: Economic Challenges» (Εισροή προσφύγων στην Ευρώπη: Οικονομικές Προκλήσεις), και πιο συγκεκριμένα της ενότητας με τίτλο «Labor market impact and absorption of immigrants» (Επίδραση και απορρόφηση των μεταναστών στην αγορά εργασίας).Tο άρθρο αναλύει, κατά κύριο λόγο από οικονομική σκοπιά, την εισροή των προσφύγων και των μεταναστών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, επομένως περιλαμβάνει οικονομική ορολογία καθώς επίσης και ορολογία σχετική με τη μετανάστευση. Eκτός της μετάφρασης του κειμένου, παρατίθεται και ένα αναλυτικό γλωσσάρι όρων όπου εμφανίζονται όλοι οι όροι που αποδελτιώθηκαν στο κείμενο με αλφαβητική σειρά με βάση τη γλώσσα-πηγή, καθώς και η τεκμιρίωση αυτών. Αναλυτικά καταγράφονται επίσης τα μέσα της μεταφραστικής έρευνας καθώς και οι δυσκολίες που αντιμετωπίστηκαν κατά τη μετάφραση του κειμένου

Σκοπός της διπλωματικής διατριβής ήταν η σχολιασμένη μετάφραση του ενός μέρους του ΦΕΚ της Ιταλικής Κυβερνήσεως με τίτλο «Κατευθυντήριες γραμμές εκτέλεσης των ελέγχων με σκοπό τη διασφάλιση της διατροφικής ασφάλειας στο πλαίσιο της παράγωγης και της διάθεσης στην αγορά γάλακτος που προορίζεται για θερμική επεξεργασία και μεταποίηση». Εξετάσαμε την ορολογία που χρησιμοποιείται σε αυτού του είδους τα κείμενα. Στη συνέχεια παρουσιάσαμε αναλυτικά ένα μέρος των όρων του κειμένου, με τους ορισμούς τους και της πηγές αυτών. Επίσης αναφερθήκαμε αναλυτικά στις μεταφραστικές δυσκολίες που συναντήσαμε στο κείμενο σε ορολογικό, πραγματολογικό, μορφολογικό και υφολογικό επίπεδο. Ακόμη, παρουσιάσαμε τις μεθόδους έρευνας που χρησιμοποιήσαμε για την εξεύρεση των ορισμών των όρων. Και τέλος ασχοληθήκαμε με την χρησιμότητα του κειμένου αυτού, το κοινό για το οποίο προορίζεται και τον λόγο που το μεταφράσαμε.

Σκοπός της μεταπτυχιακής εργασίας ήταν η σχολιασμένη μετάφραση ενός ειδικού κειμένου από τα αγγλικά στα ελληνικά. Το κείμενο το οποίο επιλέχθηκε να μεταφραστεί αποτελεί τμήμα της ετήσιας αναφοράς της Βρετανικής Τράπεζας British Business Bank για το 2014, και είναι σχετικό με τις χρηματοπιστωτικές αγορές και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο. Παράλληλα με την μετάφραση του κειμένου δημιουργήθηκε ένα γλωσσάρι όρων, στα ελληνικά και στα αγγλικά, από το πεδίο της οικονομίας και των επιχειρήσεων. Για την ολοκλήρωση της εργασίας χρησιμοποιήθηκαν μονόγλωσσα και δίγλωσσα λεξικά, έντυπα και ηλεκτρονικά, καθώς επίσης και αντίστοιχα κείμενα. Ακόμη, έγινε αναλυτική τεκμηρίωση της ορολογίας και παρουσίαση της ορολογικής έρευνας μαζί με τα προβλήματα, τα οποία αντιμετωπίστηκαν.

Κύριος στόχος της παρούσας μεταπτυχιακής εργασίας είναι η παραγωγή σχολιασμένης μετάφρασης από τα Ισπανικά στα Ελληνικά του άρθρου με τίτλο El interprete audiovisual y el humor en el doblaje [Ο οπτικοακουστικός διερμηνέας και το χιούμορ στη μεταγλώττιση] του Αντόνιο Φορές Λόπεθ, καθηγητή του Πολυτεχνικού Πανεπιστημίου της Βαλένθια. Το άρθρο αυτό περιλαμβάνεται, μαζί με άλλα τέσσερα άρθρα μεταφρασεολογικού περιεχομένου, στο βιβλίο Interculturalidad y traduccion en cine, television y teatro [Διαπολιτισμικότητα και μετάφραση στον κινηματογράφο, την τηλεόραση και το θέατρο] των εκδόσεων Tirant Humanidades (Βαλένθια, 2012). Εκτός από τη μετάφραση του κειμένου σκοπός της εργασίας ήταν επίσης η εξαγωγή ορολογίας, η τεκμηρίωσή της, καθώς και η ανάλυση της ορολογικής έρευνας και των μεταφραστικών δυσκολιών κατά τη μεταφραστική διαδικασία. Στην εισαγωγή επίσης παρατίθεται μία σύντομη ανασκόπηση της οπτικοακουστικής μετάφρασης παγκοσμίως προκειμένου να αποσαφηνιστεί ο όρος. Έμφαση ακόμη δίνεται σε μια σύντομη αναδρομή τόσο σε μεταφρασεολογικό όσο και σε ιστορικό πλαίσιο με αναφορές σε εξειδικευμένες τεχνικές που ακολουθούνται από τους οπτικοακουστικούς μεταφραστές. Τέλος, όπως γίνεται κατανοητό και από τον τίτλο του άρθρου, επιβάλλεται να γίνει αναφορά επίσης στο χιούμορ, αλλά και στις θεωρίες που αναπτύχθηκαν σχετικά με αυτό.

Η παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί σχολιασμένη μετάφραση δύο ενοτήτων του βιβλίου Translation and Localisation in Video Games: Making Entertainment Software Global του Miguel Bernal-Merino από τα αγγλικά στα ελληνικά. Οι συγκεκριμένες ενότητες αφορούσαν τη διαδραστική αφηγηματολογία των βιντεοπαιχνιδιών, πώς το χαρακτηριστικό της διαδραστικότητας μπορεί να αποδοθεί στη γλώσσα-στόχο, τον κατακερματισμό του διαδραστικού κειμένου και τι εμπόδια δημιουργεί αυτός στους μεταφραστές. Αρχικά, παρουσιάζεται στην εισαγωγή το θεωρητικό πλαίσιο του κειμένου που αφορά την επιχώρια προσαρμογή και τη βιομηχανία των βιντεοπαιχνιδιών σε συνάρτηση με τη μετάφραση. Στη συνέχεια, το πρωτότυπο κείμενο παρατίθεται σε αντιστοιχία με το μετάφρασμα, ακολουθεί το γλωσσάρι όρων και η ορολογική τεκμηρίωση. Αναφέρονται ενδεικτικά κάποιες μεταφραστικές δυσκολίες και προβλήματα, καθώς και η αντιμετώπισή τους και τέλος ακολουθεί ο επίλογος. Στόχος της εργασίας ήταν τόσο η περιγραφή ενός σχετικά νέου τομέα, της επιχώριας προσαρμογής βιντεοπαιχνιδιών, στο πλαίσιο της μεταφραστικής διαδικασίας, με τις ιδιαιτερότητες και τις δυσκολίες που συνεπάγεται, καθώς και η μετάφραση ενός καθαρά μεταφρασεολογικού κειμένου με την τεκμηρίωση όρων που ανήκουν στον τομέα αυτό. Στην τεκμηρίωση χρησιμοποιήθηκαν κατά κύριο λόγο ηλεκτρονικές πηγές (γλωσσάρια, βάσεις δεδομένων, λεξικά, συγκρίσιμα κείμενα στα ελληνικά, ιστολόγια, πανεπιστημιακές εργασίες κ.ο.κ.), ενώ για την ανάλυση και αντιμετώπιση των μεταφραστικών δυσκολιών ακολουθήθηκε το μοντέλο των J.P. Vinay και J. Darbelnet, Stylistique comparee du francais et de l’anglais.

Η παρούσα εργασία αποτελεί τη σχολιασμένη μετάφραση από τα ισπανικά στα ελληνικά του άρθρου με τίτλο «El control de la inmigracion ilegal en la frontera exterior del Mediterraneo Central» της Magdalena Martinez-Almeida de Navasques [Μαγδαλένα Μαρτίνεθ-Αλμέιδα δε Ναβασκουές]. Το συγκεκριμένο άρθρο είναι μια πολιτική ανάλυση της κατάστασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των μέσων και οργάνων που αυτή διαθέτει για να αντιμετωπίσει τη μεταναστευτική κρίση και τις αυξανόμενες ροές μεταναστών. Αρχικά, παρατίθεται η αντιστοιχισμένη μετάφραση του κειμένου με το μετάφρασμα να παρουσιάζεται αντικριστά με το πρωτότυπο κείμενο. Στη συνέχεια, η εργασία περιλαμβάνει ένα γλωσσάριο όπου συγκεντρώνονται οι όροι του κειμένου και ακολουθεί η παρουσίαση της ορολογικής έρευνας και η τεκμηρίωση των όρων. Επίσης, στο πέμπτο κεφάλαιο της εργασίας γίνεται ανάλυση των δυσκολιών που συναντήθηκαν κατά τη μεταφραστική διαδικασία. Τέλος, μετά την αναλυτική βιβλιογραφία που χρησιμοποιήθηκε ακολουθεί παράρτημα που περιλαμβάνει ένα μικρό δείγμα από το σώμα κειμένων που δημιουργήθηκε και χρησιμοποιήθηκε για τη μετάφραση του κειμένου.

Σκοπός της διατριβής ήταν η ολοκληρωμένη και λεπτομερής παρουσίαση ενός σχεδίου ορολογίας στον τομέα της μετανάστευσης και η ανάδειξη του επιστημονικού και κοινωνικού ρόλου της ορολογίας. Αποτελείται από δυο μέρη, ένα εμπειρικό και ένα θεωρητικό και συνοδεύεται από δυο παραρτήματα. Το εμπειρικό κομμάτι περιλαμβάνει την επιμέλεια μιας ορολογικής βάσης η οποία αποτελείται από 169 όρους. Το θεωρητικό κομμάτι χωρίζεται σε τρία μέρη. Στο πρώτο σκιαγραφείται το θεωρητικό υπόβαθρο του επιστημονικού πεδίου της ορολογίας. Εν συνεχεία αναλύεται η ταυτότητα του σχεδίου ορολογίας και γίνεται η σύνδεση με τον τομέα της μετανάστευσης. Το τελευταίο μέρος αφορά την υλοποίηση της έρευνας όπου περιγράφονται τα βασικά στάδια αυτής και βασικά προβλήματα που αντιμετωπίστηκαν κατά την διεξαγωγή της. Η εργασία ολοκληρώνεται με την συνόψιση των κυριότερων στόχων και την καταγραφή ερευνητικών συμπερασμάτων.

Η παρούσα έρευνα ασχολείται έχει στόχο την καταγραφή και την ανάλυση της απόδοσης του πολιτισμικού στοιχείου, συγκεκριμένα διαλεκτικών στοιχείων, ιδιωτισμών και πολιτισμικών αναφορών που χρησιμοποιούνται από τον συγγραφέα και κομίστα Don Rosa στην επική μυθιστορηματική βιογραφία του πολυαγαπημένου φανταστικού ήρωα, του Σκρουτζ Μακ Ντακ, τον «Βίο και την Πολιτεία του Σκρουτζ Μακ Ντακ». Το εν λόγω κείμενο αποτελεί ιδανικό παράδειγμα προς ανάλυση για τη μελέτη των διαλέκτων, των ιδιωματισμών και των πολιτισμικών αναφορών όσον αφορά τη μετάφραση και απόδοσή τους στην ελληνική γλώσσα. Συνολικά εντοπίστηκαν 94 παραδείγματα πολιτισμικών στοιχείων που εντοπίσαμε στο σύνολο του έργου, τα 47 αποτελούν παραδείγματα τοπικών διαλέκτων, 21 αποτελούν παραδείγματα ιδιωτισμών και τα υπόλοιπα 26 είναι παραδείγματα πολιτισμικών αναφορών. Τα παραδείγματα αυτά εξετάζονται στο πλαίσιο της θεώρησης της μετάφρασης ως διαδικασίας λήψης αποφάσεων (Levy 1966, Schaffner 2001), οι οποίες αφορούν τη μεταφραστική στρατηγική και τις μεταφραστικές τεχνικές που χρησιμοποιούνται στην απόδοση του πολιτισμικού στοιχείου στα πολυτροπικά κείμενα που συνιστούν τα κόμικς. Απώτερος στόχος της εργασίας είναι να συνεισφέρει στον διάλογο για τη μετάφραση των κόμικς στα ελληνικά, που ακόμη βρίσκεται, όπως προκύπτει από την ελληνική βιβλιογραφία, σε αρχικό στάδιο, και ακροθιγώς στη συζήτηση για τη διαπολιτισμική μεταφορά πολυτροπικών /πολυσημειωτικών κειμένων εν γένει, στον βαθμό που αυτά πολλαπλασιάζονται ραγδαία στα νέα μέσα.

Σκοπός της μεταπτυχιακής εργασίας ήταν η σχολιασμένη μετάφραση ενός κειμένου από την ιταλική στην ελληνική γλώσσα. Το κείμενο που επιλέχθηκε να μεταφραστεί είναι απόσπασμα αναφοράς της ψυχολόγου Emily Giovazzino που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της ιταλικής αστυνομίας. Η αναφορά αναλύει το φαινόμενο της εμπορίας ανθρώπων και την εκπόρνευση των μεταναστριών στην Ιταλία. Παράλληλα με τη μετάφραση του αποσπάσματος έγινε μια ανάλυση των δυσκολιών που συναντήθηκαν σε λεξιλογικό, πραγματολογικό και συντακτικό επίπεδο. Δημιουργήθηκε ένα δίγλωσσο γλωσσάρι των όρων του κειμένου και μέρος αυτών αναλύθηκαν μεμονωμένα ώστε να τεκμηριωθούν οι μεταφραστικές επιλογές. Για την ολοκλήρωση της μετάφρασης χρησιμοποιήθηκαν δίγλωσσα και μονόγλωσσα λεξικά, έντυπα και ηλεκτρονικά.

Η συγκεκριμένη εργασία αποτελεί δείγμα σχολιασμένης μετάφρασης προκειμένου μέσα από τη διαδικασία μετάφρασης να δημιουργηθεί ένα γλωσσάρι όρων στην αγγλική και ελληνική γλώσσα καθώς και να σχολιαστούν οι τυχόν μεταφραστικές δυσκολίες που συναντήθηκαν αλλά και η αντιμετώπιση αυτών. Έτσι λοιπόν μετά από την μετάφραση του αποσπάσματος που προέρχεται από μια εργασία της Midori Kaga, με τον τίτλο ‘Domestic Work is Real Work’ Repoliticizing the Discourse on Gender, Citizenship, and Global Injustices - «Η Οικιακή Εργασία είναι Πραγματική Εργασία» Η εκ νέου πολιτικοποίηση του θέματος του Φύλου, της Ιδιότητας του Πολίτη και των Παγκόσμιων Αδικιών, από την αγγλική στην ελληνική γλώσσα, ακολουθεί ένα γλωσσάρι όρων με τους όρους στα αγγλικά αλλά και η μετάφρασή τους. Στη συνέχεια ακολουθεί η τεκμηρίωση των όρων μετά από αναζήτηση στο διαδίκτυο σε αγγλικές αλλά και ελληνικές ιστοσελίδες. Στο τέλος της εργασίας αναφερόμαστε στην αντιμετώπιση των μεταφραστικών δυσκολιών που συναντήσαμε κατά τη διαδικασία της μετάφρασης του κειμένου αλλά και τις επιλογές που κάναμε προκειμένου να ξεπεράσουμε τις δυσκολίες αυτές και να καταλήξουμε σε συγκεκριμένες επιλογές.

Σύμφωνα με τον Antoine Berman (1990: 1), το μετα?ράζειν είναι μια δραστηριότητα που υπόκειται στον χρόνο και διαθέτει μια προσίδια χρονικότητα: τη χρονικότητα του παρωχημένου και του ανολοκλήρωτου. Συνεπώς, κάθε μετάφραση επισύρει αναπόφευκτα την αναμετάφρασή της όμως, παρότι η αναμετάφραση συνδέεται εκ προοιμίου με τη μεταφραστική πράξη, ελάχιστα έχει μελετηθεί σε μεταφρασεολογικό επίπεδο. Η παρούσα διπλωματική εργασία επικεντρώνεται στην πρόσφατη αναμετάφραση στα ελληνικά ενός από τα σπουδαιότερα έργα του 20ου αιώνα, το The Catcher in the Rye του J. D. Salinger. Η (ανα)μεταφράστριά του επιχειρεί τη γλωσσική επικαιροποίηση με σεβασμό τόσο στην πρωτότυπη γλώσσα, όσο και στον σύγχρονο αναγνώστη. Στο πλαίσιο αυτής της εργασίας, αναλύονται τα εγγενή χαρακτηριστικά του λογοτεχνήματος, η παιδαγωγική διάστασή του και η γλωσσική ποικιλότητα. Επιπλέον, καταγράφονται οι μεταφραστικές τεχνικές που επιστρατεύονται κατά τη διαπολιτισμική μεταφορά ιδιολεκτικών και ιδιοπολιτισμικών στοιχείων, με έμφαση στη νεανική ιδιόλεκτο, ώστε να επιτευχθεί ένα λειτουργικό αποτέλεσμα για ένα νέο αναγνωστικό κοινό.

Η παρούσα εργασία αποτελεί καταγραφή και σχολιασμό της εμπειρίας της συντάκτριας στο πλαίσιο της υποχρεωτικής πρακτικής άσκησης διερμηνείας σε πραγματικές συνθήκες που έγινε κατά το τελευταίο έτος φοίτησης στο Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Μετάφρασης και Διερμηνείας με ειδίκευση τη Διερμηνεία. Στις ενότητες που ακολουθούν περιγράφονται οι εμπειρίες από τα συνέδρια και τις εκδηλώσεις, όπου έγινε διερμηνεία. Δίνονται στοιχεία για τους ομιλητές, κάποια ενδεικτικά γλωσσάρια με όρους και φράσεις που χρησιμοποιήθηκαν, περιγράφεται ο τρόπος προετοιμασίας και αναλύονται οι δυσκολίες και τα προβλήματα, τα οποία αντιμετωπίστηκαν, καθώς και οι στρατηγικές τεχνικές διαχείρισής τους.

Ο σκοπός της μεταπτυχιακής αυτής διατριβής είναι η έρευνα στον τομέα της μετάφρασης, και συγκεκριμένα της μετάφρασης της γλωσσικής ποικιλίας, όπως στην περίπτωση της μετάφρασης διαλέκτων, από τα αγγλικά προς τα ελληνικά. Η έρευνα στο πεδίο αυτό αποσκοπεί στο να εντοπίσει τις ιδιαίτερες δυσκολίες που ενδεχομένως προκύπτουν κατά τη διαδικασία της μετάφρασης διαλέκτων, καθώς και στρατηγικές και τεχνικές που επιστρατεύουν οι μεταφραστές όταν καλούνται να μεταφράσουν γλωσσικά στοιχεία που εμπίπτουν σε «μη επίσημες» γλωσσικές ποικιλίες. Το πρώτο μέρος της διατριβής εστιάζει σε προηγούμενες μελέτες με αντικείμενο τη μετάφραση σε συνάρτηση με τις διαλέκτους, ενώ παράλληλα πραγματεύεται προβληματικές περιοχές ή προκλήσεις που ανακύπτουν κατά τη μεταφραστική διαδικασία, όπως αυτές εντοπίστηκαν από ερευνητές και μεταφραστές. Το δεύτερο μέρος επικεντρώνεται στη γλωσσική ποικιλία όπως αυτή προκύπτει στην περίπτωση των αμερικανικών και βρετανικών αγγλικών. Προκειμένου να ερευνηθεί η γλωσσική διαφοροποίηση που γίνεται εμφανής μεταξύ των δύο αυτών ποικιλιών επιλέχθηκαν ένα κείμενο στα Αμερικανικά και ένα στα Βρετανικά αγγλικά, και πιο συγκεκριμένα, ένα απόσπασμα από το μυθιστόρημα του Σ.Ε. Κινγκ Σάλεμς Λοτ και ένα απόσπασμα από το μυθιστόρημα της Τζ. Κ. Ρόουλινγκ Ο Χάρι Πότερ και η Φιλοσοφική Λίθος. Με σκοπό τον εντοπισμό της γλωσσικής διαφοροποίησης, σε πρώτο επίπεδο πραγματοποιείται γλωσσική ανάλυση των δύο κειμένων. Σε δεύτερο επίπεδο, οι ελληνικές μεταφράσεις των κειμένων μελετούνται ως προς τις μεταφραστικές προσεγγίσεις και τις στρατηγικές που χρησιμοποιούνται σε κάθε περίπτωση αναφορικά με την απόδοση των στοιχείων ενδεικτικών της γλωσσικής ποικιλίας στη γλώσσα στόχο. Στόχος είναι να καταδειχτεί το κατά πόσο η γλωσσική ποικιλία διατηρείται στις μεταφράσεις και ποια μέσα χρησιμοποιούνται προκειμένου να επιτευχθεί αυτό. Η παρούσα διατριβή υποδεικνύει ότι γλωσσικά στοιχεία αντιπροσωπευτικά μιας γλωσσικής ποικιλίας, ή λεξικά στοιχεία συνδεδεμένα με ένα συγκεκριμένο γλωσσικό και κοινωνικό-πολιτισμικό πλαίσιο δύσκολα διατηρούνται στο κείμενο-στόχος, όσον αφορά τουλάχιστον το δεδομένο λογοτεχνικό είδος (φαντασία – δημοφιλής λογοτεχνία) και αναγνωστικό κοινό-στόχο. Ωστόσο, οι μεταφραστές/ -ιες συχνά υιοθετούν αντισταθμιστικές στρατηγικές προκειμένου να διατηρήσουν τον διαλεκτικό χαρακτήρα των πρωτοτύπων και να αναπαράγουν τα ιδιαίτερα γλωσσικά και εξωγλωσσικά χαρακτηριστικά τους, κλίνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο προς μια προσέγγιση που ευνοεί την δυναμική ισοδυναμία.

Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία αποτελεί σχολιασμένη μετάφραση ειδικού κειμένου από την αγγλική προς την ελληνική γλώσσα. Στο άρθρο του με τίτλο «What’s in a Name: History and Meanings of the Term “Big Bang”», και θέμα τη σύγχρονη κοσμολογία και την ορολογία της, ο καθηγητής Helge Kragh, του πανεπιστημίου Aarhus της Δανίας, πραγματεύεται τις συνθήκες μέσα στις οποίες εμφανίστηκε και παγιώθηκε στην ακαδημαϊκή βιβλιογραφία ο όρος big bang, «μεγάλη έκρηξη». Το πρωτότυπο κείμενο παρατίθεται σε αντιστοιχία με το μετάφρασμα, ακολουθεί το γλωσσάρι ορολογίας και ορολογική τεκμηρίωση κάθε όρου, τόσο στη γλώσσα-πηγή όσο και στη γλώσσα-στόχο, όπου χρησιμοποιήθηκαν κυρίως ηλεκτρονικές πηγές. Στη συνέχεια παρατίθονται και αναλύονται τα μεταφραστικά προβλήματα που απαντούν στο κείμενο, καθώς και ο χειρισμός τους με τη χρήση διάφορων μεταφραστικών τεχνικών.

Στόχος της παρούσας εργασίας ήταν να αποτελέσει έναν συγκεντρωτικό φάκελο σχολιασμένων πράξεων διερμηνείας. Ο γράφων της εργασίας κλήθηκε να κάνει μια ανασκόπηση της πρακτικής του άσκησης, που πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του τελευταίου σκέλους του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Διερμηνείας Συνεδρίων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Περιγράφει τις σημαντικότερες παραμέτρους των συνεδρίων, στα οποία συμμετείχε παρέχοντας υπηρεσίες διερμηνείας, παραθέτοντας παράλληλα προσωπικά σχόλια καθώς και την κριτική αξιολόγηση των διοργανωτών και των επιβλεπόντων καθηγητών. Στον επίλογο γίνεται μια προσπάθεια εξαγωγής συμπερασμάτων για τις ενδεχόμενες δυσκολίες που μπορούν να προκύψουν κατά τη διερμηνεία συνεδρίων και για τον τρόπο αντιμετώπισης τους. Επίσης επιχειρείται και μια ανάλυση του βαθμού της συμβολής του Προγράμματος Σπουδών στην προετοιμασία και στην επιτυχή έκβαση της διερμηνείας σε πραγματικά συνέδρια και σε πραγματικές συνθήκες γενικότερα.

Σκοπός της μεταπτυχιακής εργασίας ήταν η σχολιασμένη μετάφραση ενός κειμένου από την γερμανική στην ελληνική γλώσσα. Το κείμενο που επιλέχθηκε να μεταφραστεί αποτελεί απόσπασμα από το βιβλίο του Jorn Albrecht Literarische Ubersetzung. Geschichte – Theorie – Kulturelle Wirkung, και συγκεκριμένα το κεφάλαιο 7.2, το οποίο πραγματεύεται κάποιες πτυχές της θεωρίας του Σκοπού αναφορικά με τη λογοτεχνική μετάφραση. Μετά την παρουσίαση των εξωκειμενικών και ενδοκειμενικών χαρακτηριστικών του αποσπάσματος, επιχειρήθηκε η μετάφρασή του και ο εντοπισμός όρων μέσα σε αυτό. Στη συνέχεια δημιουργήθηκε ένα γλωσσάρι όρων βάσει μεταφρασεολογικών και/ή γλωσσολογικών κριτηρίων. Ακολούθησε η τεκμηρίωση των όρων αυτών, η οποία στηρίχθηκε σε μεταφρασεολογικά συγγράμματα, σε δίγλωσσα και μονόγλωσσα λεξικά αλλά και σε επίσημους ιστότοπους. Η εργασία ολοκληρώνεται με το σχολιασμό αφενός των μεταφραστικών δυσκολιών, αφετέρου των μεταφραστικών επιλογών σε επίπεδο λεξιλογίου, σύνταξης, ύφους καθώς και σε πραγματολογικό επίπεδο.

Η μετάφραση είναι ένα θέμα που εμφανίζεται συνεχώς στα γραπτά του Αργεντινού συγγραφέα Jorge Luis Borges καθώς, μεταφραστής και ο ίδιος, ασχολήθηκε με τη θεωρία της μεταφραστικής πρακτικής τόσο στα δοκίμιά του όσο και στις διαλέξεις του. Ωστόσο, ακόμα και στα λογοτεχνικά του κείμενα μπορούν να ανιχνευθούν οι θέσεις του περί της πρακτικής της μετάφρασης. Οι απόψεις του Borges για τη συγγραφή επηρέασαν όχι μόνο τη συγγραφική του δραστηριότητα αλλά και τη μεταφραστική. Για τον Borges οι έννοιες και πρακτικές της γραφής, της ανάγνωσης και της μετάφρασης αλληλοσυνδέονται καθώς θεωρούσε τη μετάφραση αλλά και την ανάγνωση ως παραγωγή λογοτεχνίας και την κάθε μορφή λογοτεχνίας ως μετάφραση ενώ δεν αναγνώριζε την ύπαρξη πρωτότυπων και αρχικών κειμένων. Το μυθιστόρημα του William Faulkner, The Wild Palms, αντικείμενο της παρούσας μελέτης, μεταφράστηκε στα ισπανικά από τον Borges όταν ο πρώτος δεν έχαιρε ακόμα σημαντικής διεθνούς αναγνώρισης. Ο ίδιος ο Borges, αν και σε παλαιότερες κριτικές του είχε εξυμνήσει το έργο του Faulkner, χαρακτηρίζει το The Wild Palms ως υποδεέστερο. Είναι ωστόσο αυτό που επιλέγει να μεταφράσει. Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως σκοπό να ερευνήσει τη μετάφραση κατά τον Borges σε θεωρητικό επίπεδο, να παρουσιάσει το κίνητρο πίσω από την επιλογή του να μεταφράσει το συγκεκριμένο μυθιστόρημα και τον τρόπο με τον οποίο η μετάφρασή του επηρέασε την εξέλιξη της λατινοαμερικανικής λογοτεχνία. Επιπλέον, η παρούσα μελέτη φιλοδοξεί να ανιχνεύσει τις μεταφραστικές τεχνικές και επιλογές του Borges στην προσπάθειά του να βελτιώσει και να εξυψώσει ένα κείμενο που το θεωρούσε ως το λιγότερο επιτυχημένο που είχε γραφτεί από τον William Faulkner.

Η παρούσα εργασία περιγράφει την υποχρεωτική πρακτική άσκηση που κάναμε στα πλαίσια του μεταπτυχιακού προγράμματος διερμηνείας συνεδρίων. Κατά κάποιον τρόπο συνοψίζει ολόκληρο το μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών, αφού η πρακτική άσκηση αποσκοπούσε στην πραγματική εφαρμογή των όσων είχαμε μάθει. Στην εργασία περιγράφονται τα τέσσερα συνέδρια, στα οποία συμμετείχα. Το κάθε κεφάλαιο ξεκινά με μια σύντομη περιγραφή της εκάστοτε εκδήλωσης, των συνθηκών διερμηνείας και γίνεται μια σύντομη αναφορά στους ομιλητές, ενώ στα υπόλοιπα υποκεφάλαια περιγράφεται λεπτομερώς το περιεχόμενο των ομιλιών, η προετοιμασία για το συνέδριο και στο τέλος προβάλλεται ο τρόπος απόδοσης των ομιλιών που συνοδεύεται από μια αξιολόγηση της επίδοσής μου. Πριν την περιγραφή των συνεδρίων θεώρησα σκόπιμο να προβώ σε μια σύντομη εισαγωγή στη θεωρία της συνεδρίας συνεδρίων. Στο τέλος σε μορφή παραρτήματος παρατίθεται το υλικό που χρησιμοποίησα στην προετοιμασία του κάθε συνεδρίου, αλλά και κατά τη διάρκειά του και τα έντυπα αξιολόγησης των διοργανωτών των συνεδρίων, στις δύο περιπτώσεις που συμπληρώθηκαν

Η παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί τη σχολιασμένη μετάφραση ενός άρθρου της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες σχετικά με την ανιθαγένεια. Αποτελείται από την ελληνική μετάφραση, το γλωσσάρι των όρων, την τεκμηρίωση αυτών και το σχολιασμό ορολογίας. Πρόκειται για ένα νομικό κείμενο το οποίο έχει σκοπό να αποτελέσει σημείο αναφοράς για μεταφραστές, νομικούς, το προσωπικό της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες και όσους ασχολούνται με το συγκεκριμένο θεματικό πεδίο. Ο στόχος της μετάφρασης παραμένει ο ίδιος με αυτόν του κειμένου-πηγή. Το κείμενο που μεταφράστηκε αποτελεί τμήμα του άρθρου με τίτλο “UN High Commissioner for Refugees (UNHCR), Guidelines on Statelessness No. 4: Ensuring Every Child's Right to Acquire a Nationality through Articles 1-4 of the 1961 Convention on the Reduction of Statelessness”, 21 December 2012, HCR/GS/12/04 της Υπάτης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες. Η γλώσσα-πηγή είναι η αγγλική και η γλώσσα-στόχος η ελληνική. Στο τέλος επιχειρείται ανάλυση των μεταφραστικών δυσκολιών και η αιτιολόγηση των τελικών επιλογών μέσα από συγκεκριμένες στρατηγικές και τεχνικές.

Η παρούσα διπλωματική εργασία εντάσσεται στο πεδίο της υπολογιστικής γλωσσολογίας και ως στόχο έχει την παρουσίαση της μεθοδολογίας που ακολουθήθηκε για την επεξεργασία ενός ειδικού σώματος κειμένων, αποτελούμενο από περιλήψεις έργων που αφορούν το πεδίο της βιοποικιλότητας, με απώτερο σκοπό την εξαγωγή σχετικής ορολογίας. Για τα διάφορα στάδια επεξεργασίας του σώματος κειμένων εξετάστηκε η χρήση και ο βαθμός αξιοποίησης διάφορων υπολογιστικών μέσων, όπως εργαλεία αυτόματης εξαγωγής ορολογίας, αναλυτές κειμένων και επισημειωτές γραμματικής κατηγορίας. Εν τέλει, βασικό εργαλείο της έρευνας αποτέλεσε ο αναλυτής Unitex, μέσω του οποίου δόθηκε η δυνατότητα αναζήτησης δεδομένων βάσει γλωσσολογικών φίλτρων. Η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε χαρακτηρίζεται ως ημιαυτόματη, καθώς τα δεδομένα που προέκυψαν από τα υπολογιστικά εργαλεία εξετάστηκαν περαιτέρω με μη αυτόματο τρόπο. Αποτέλεσμα της έρευνας ήταν η εξαγωγή 861 μονολεκτικών και πολυλεκτικών όρων που χρησιμοποιούνται στο πεδίο της βιοποικιλότητας. Με αυτούς δημιουργήθηκε ένα ηλεκτρονικό λεξικό που περιλαμβάνει συνολικά 1.127 εγγραφές, ενώ παράλληλα για τους μισούς από τους εξαχθέντες όρους αναζητήθηκε ελληνική απόδοση, προκειμένου να δημιουργηθεί ένα γλωσσάρι για τον συνδυασμό γλωσσών Αγγλικά-Ελληνικά.

Στόχος της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η ιχνηλάτηση της ελληνόφωνης μεταφρασεολογικής σκέψης, τόσο μέσα από της υπάρχουσες μελέτες αναφορικά με την ιστορία της θεωρίας της μετάφρασης όσο και μέσα από τη συλλογή και τη καταγραφή της ελληνόγλωσσης και ξενόγλωσσης μεταφρασεολογικής έρευνας στην Ελλάδα και στην Κύπρο από τα μέσα του δεκάτου ενάτου αιώνα έως σήμερα από μεταφρασεολόγους που δραστηριοποιούνται στον ελληνόφωνο χώρο. Η παρούσα έρευνα βασίστηκε στην προϋπάρχουσα μελέτη των Γραμμενίδη και Φλώρου αναφορικά με της ερευνητικές τάσεις και τα επιστημολογικά χαρακτηριστικά της ελληνόφωνης Μεταφρασεολογίας (Grammenidis and Floros, 2013). Οδηγός της σε αυτό το ταξίδι αναζήτησης υπήρξε ο επονομαζόμενος χάρτης του Holmes, μια πρωτοποριακή πρόταση του αμερικανού θεωρητικού James S. Holmes στην προσπάθεια του να υπάρξει μια ονομασία κοινής αποδοχής του αναδυόμενου τότε επιστημονικού κλάδου της Μεταφρασεολογίας, αλλά και να επιτευχθεί μια ευρεία συναίνεση αναφορικά με τον σκοπό και τη δομή του. Η έρευνα πλαισιώνεται από τη δημιουργία μιας βιβλιογραφικής βάσης δεδομένων, τα εξαγόμενα συμπεράσματα της οποίας της επιτρέπουν να προσδιορίσουμε τα ιδιόμορφα χαρακτηριστικά της ελληνόφωνης Μεταφρασεολογίας. Απώτερο στόχο αποτελεί η διάθεση της βιβλιογραφικής βάσης δεδομένων στον ευρύτερο επιστημονικό κόσμο με την ελπίδα να συνεπικουρήσει μελλοντικές ερευνητικές προσπάθειες στο πεδίο της Μεταφρασεολογίας.

Ο όρος «localization» εμφανίζεται συχνά τα τελευταία χρόνια στον τομέα των μεταφραστικών σπουδών και αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίου παρατηρείται πληθώρα αποδόσεων του στην ελληνική γλώσσα. Χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη διαδικασία μετάφρασης και προσαρμογής ενός προϊόντος με τέτοιο τρόπο ώστε να καθίσταται δυνατή η ομαλή απορρόφηση του από την αγορά- στόχο. Η υπόθεση έρευνας της διπλωματικής εργασίας εστιάζει στην οπτική του νέου μεταφραστή ο οποίος αναλαμβάνει ένα παρόμοιο έργο, ερευνώντας τα βήματα που θα πρέπει να ακολουθήσει, τα πιθανά προβλήματα που θα συναντήσει και το κατά πόσο μπορούν να τον βοηθήσουν σε αυτή τη διαδικασία δυο από τα πλέον γνωστά δωρεάν εργαλεία αυτόματης μετάφρασης Google Translate και Systran.

Με την παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία θα επιχειρήσουμε να αναλύσουμε τους τρόπους με τους οποίους αποδίδεται το γραμματικό γένος κατά τη μετάφραση ενωσιακών κειμένων που συντάχθηκαν τη χρονική περίοδο 2008-2009. Ειδικότερα, θα πραγματοποιηθεί μια συγκριτική μελέτη δελτίων τύπου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ΕΚ) γραμμένων στα αγγλικά, καθώς και οι αντίστοιχες αποδόσεις τους στην ελληνική γλώσσα. Σκοπός της συγκεκριμένης εργασίας είναι η διερεύνηση των επιλογών που προτιμώνται για την απόδοση του γραμματικού γένους, κατά τη μετάφραση κειμένων από μια γλώσσα-πηγή με περιορισμένη τη δήλωση του γραμματικού γένους, όπως η Αγγλική, προς μια έμφυλη γλώσσα-στόχο, όπως η Ελληνική. Το 2008 συντάχθηκε υπό την αιγίδα του ΕΚ μια σειρά οδηγιών με τίτλο Ουδέτερη από Άποψη Φύλου Γλώσσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προκειμένου να προωθηθεί η χρήση της μη σεξιστικής γλώσσας σε όλες τις εκδόσεις και γραπτές ανακοινώσεις του ΕΚ. Συνεπώς, ο βαθμός στον οποίο εφαρμόζονται κατά τη μετάφραση οι κατευθυντήριες γραμμές του συγκεκριμένου οδηγού θα αποτελέσει το αντικείμενο μελέτης της εργασίας αυτής. Με σκοπό να εξεταστεί αν το ΕΚ έχει πράγματι εφαρμόσει την πολιτική αποφυγής μιας έμφυλης γλώσσας, θα πραγματοποιηθεί συγκριτική αντιπαραβολή δελτίων τύπου του ΕΚ τα οποία μεταφράστηκαν πριν και μετά τη δημοσίευση του προαναφερθέντος οδηγού και συγκεκριμένα κατά τα έτη 2008-2009. Κατά συνέπεια, η εν λόγω μεταπτυχιακή εργασία αποσκοπεί να καταδείξει τον βαθμό στον οποίο έχουν υιοθετηθεί γλωσσικές πρακτικές, ώστε να περιορισθεί –αν όχι να εξαλειφθεί– η χρήση της σεξιστικής γλώσσας.

Η παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί σχολιασμένη μετάφραση από τα αγγλικά προς τα ελληνικά αποσπασμάτων ενός άρθρου ενημερωτικού χαρακτήρα, με τίτλο «An updatable and comprehensive global cargo maritime network and strategic seaborne cargo routing model for global containerized and bulk vessel flow estimation», συγγραφείς του οποίου είναι οι καθηγητέςWenjie Li, Elise Miller-Hooks και Ralph Pundt. Στο εν λόγω άρθρο, περιγράφεται και αναλύεται ο σχεδιασμός ενός σύγχρονου και ολοκληρωμένου παγκόσμιου ναυτιλιακού δικτύου εμπορευμάτων με τη χρήση στρατηγικών μοντέλων δρομολόγησης διαφόρων ειδών φορτίου, ώστε οι ερευνητές να είναι σε θέση να εκτιμήσουν, να παρακολουθήσουν και να τροποποιήσουν γρήγορα την παγκόσμια ροή πλοίων μεταφοράς διαφόρων ειδών φορτίου. Το κείμενο εμπίπτει στα πεδία της ναυτιλίας, αλλά διαθέτει ορολογία και από το πεδίο της πληροφορικής και των μαθηματικών. Στην παρούσα διπλωματική εργασία περιλαμβάνονται οι εξής ενότητες: η μετάφραση των αποσπασμάτων του άρθρου από τα αγγλικά προς τα ελληνικά, το γλωσσάρι με τους ειδικούς όρους και την τεκμηρίωσή τους, η παράθεση και ανάλυση της ορολογικής έρευνας και τεκμηρίωσης και η καταγραφή των δυσκολιών και προκλήσεων που προέκυψαν κατά τη μεταφραστική διαδικασία.

Η παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί σχολιασμένη μετάφραση ενός αποσπάσματος, από το άρθρο με τίτλο «How organocatalysis won the Nobel prize», του Jamie Durrani, αρθρογράφου για το μηνιαίο ηλεκτρονικό περιοδικό ειδήσεων χημείας Chemistry World, με Διδακτορική Διατριβή πάνω στην ασύμμετρη κατάλυση, από το Πανεπιστήμιο του St. Andrews. Το κείμενο αναφέρεται στην έρευνα που οδήγησε στο βραβείο και περιέχει σχόλια των ερευνητών. Τα στοιχεία που θα αναδειχθούν μέσα από τη συγκεκριμένη μετάφραση είναι η ποικίλη ορολογία από το επιστημονικό πεδίο της Χημείας, καθώς και η αλληλεπίδρασή της με την υφολογία της αρθρογραφίας, όπου ο λόγος ενδέχεται να γίνει πιο άμεσος και προφορικός, και κατά συνέπεια, η αντίθεση που δημιουργείται μεταξύ τους. Πιο συγκεκριμένα, η εργασία αποτελείται από μια εισαγωγή του επιστημονικού πεδίου και του δημοσιογραφικού λόγου, από την παράλληλη μετάφραση του αποσπάσματος και, τέλος, από την παρουσίαση της ορολογικής έρευνας και ανάλυσης των μεταφραστικών δυσκολιών.