Σπουδές Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας και Πολιτισμού

Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών

με συνεργασία των Τμημάτων
Φιλολογίας, Αγγλικής, Γαλλικής, Γερμανικής, Ιταλικής Γλώσσας & Φιλολογίας

 

Οδηγός Σπουδών

 

Το ΔΠΜΣ Σπουδές Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας και Πολιτισμού απονέμει Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης (ΜΔΕ) στο αντικείμενο της μελέτης της λογοτεχνίας των ευρωπαϊκών γλωσσών και του ευρωπαϊκού πολιτισμού.

Στο Πρόγραμμα συνεργάζονται τα Τμήματα Φιλολογίας, Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας, Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας, Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας και Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Α.Π.Θ.

 

Κατηγορίες πτυχιούχων - εισακτέοι

Στο Πρόγραμμα γίνονται δεκτοί πτυχιούχοι σχετικών Σχολών ή Τμημάτων της ημεδαπής ή αναγνωρισμένων ομοταγών ιδρυμάτων της αλλοδαπής, δηλαδή:

Εισάγονται κάθε χρόνο 15 φοιτητές. Για εισαγωγή απαιτείται καλή γνώση 2 γλωσσών πέραν της ελληνικής.

 

Σκοπιμότητα του Προγράμματος

Το Πρόγραμμα αποσκοπεί κυρίως στην μετεκπαίδευση φιλολόγων της Μέσης Εκπαίδευσης που καλούνται να διδάσκουν μαθήματα ευρωπαϊκής λογοτεχνίας ή και, στα πλαίσια της αναμόρφωσης του τρόπου διδασκαλίας της λογοτεχνίας, να εντάξουν το παραδοσιακό τους αντικείμενο σε μια ευρωπαϊκή οπτική. Προσφέρει τις αναγκαίες συμπληρωματικές γνώσεις για την ευρωπαϊκή διάσταση των επιμέρους εθνικών φιλολογιών και για το ευρωπαϊκό πολιτισμικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο αναπτύσσεται και η ελληνική λογοτεχνία. Μέρος του προγράμματος είναι η άριστη κατάρτιση των φοιτητών στη σύγχρονη θεωρία της λογοτεχνίας και στις κατάλληλες μεθόδους διδασκαλίας της λογοτεχνίας στις διάφορες βαθμίδες της εκπαίδευσης.

Η ανάγκη επιμόρφωσης και μετεκπαίδευσης των καθηγητών της Μέσης Εκπαίδευσης στην κοινή ευρωπαϊκή λογοτεχνική και πολιτισμική παράδοση έχει διαπιστωθεί εδώ και αρκετά χρόνια. Η εισαγωγή του μαθήματος της Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας, αλλά και η αναμόρφωση της διδασκαλίας των εθνικών λογοτεχνιών για να ενσωματωθεί η ευρωπαϊκή διάσταση και οπτική, αποτελεί εκπαιδευτική προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και δηλωμένος σκοπός του Υπουργείου Παιδείας. Διαπιστωμένη ανάγκη είναι επίσης η συνεχής ενημέρωση των καθηγητών της Μέσης Εκπαίδευσης στις σύγχρονες θεωρητικές εξελίξεις και σε θέματα διδακτικής που σχετίζονται με το αντικείμενό τους. Συγχρόνως, υπάρχει μεγάλη ζήτηση εκ μέρους των αποφοίτων των συνεργαζομένων Τμημάτων για μεταπτυχιακές σπουδές στο αντικείμενο της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας και πολιτισμού.

Η καινοτομία του Προγράμματος είναι ότι συνδυάζει τη διδασκαλία εξ αποστάσεως με εντατικά θερινά τμήματα που επιτρέπουν στους καθηγητές της Μέσης Εκπαίδευσης να ανανεώσουν τις γνώσεις τους στο αντικείμενο που διδάσκουν και να αποκτήσουν Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης χωρίς την υποχρέωση να απουσιάσουν με άδεια από την εργασία τους. Για τους ίδιους λόγους, το πρόγραμμα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για πτυχιούχους που για προσωπικούς ή οικονομικούς λόγους δεν μπορούν να φοιτήσουν για 4 πλήρη εξάμηνα στην έδρα του Πανεπιστημίου.

Η διεθνής εμπειρία με τη διδασκαλία εξ αποστάσεως (π.χ. το βρετανικό Open University) έχει δείξει ότι μπορεί να λειτουργήσει πολύ ικανοποιητικά όταν συνδυάζεται με ευκαιρίες για τακτικές προσωπικές επαφές μεταξύ διδασκόντων και διδασκομένων. Ειδικότερα, στις ανθρωπιστικές επιστήμες, που ο σκοπός της εκπαίδευσης είναι όχι απλώς η παροχή γνώσεων, αλλά κυρίως η ανάπτυξη κριτικής σκέψης, η προσωπική επαφή με τον διδάσκοντα και με τους υπόλοιπους διδασκόμενους κατά τη διάρκεια διδασκαλίας κρίνεται συνήθως απαραίτητη. Συγχρόνως, διαπιστώνεται στα διατμηματικά μεταπτυχιακά προγράμματα η ανάγκη ομογενοποίησης των γνώσεων των εισερχομένων μεταπτυχιακών φοιτητών, οι οποίοι προέρχονται από διαφορετικά προγράμματα σπουδών και βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια της επαγγελματικής τους σταδιοδρομίας. Σε μαθήματα που έχουν σκοπό να καλύψουν κενά στο υπόβαθρο των φοιτητών, η μέθοδος διδασκαλίας εξ αποστάσεως, αξιοποιώντας τις δυνατότητες του διαδικτύου, μπορεί να αποδώσει πολύ ικανοποιητικά αποτελέσματα και συγχρόνως να προσφέρει στον φοιτητή τον απαραίτητο χρόνο για εντατικό διάβασμα και αφομοίωση της ύλης. Το προτεινόμενο πρόγραμμα συνδυάζει προπαρασκευαστική διδασκαλία εξ αποστάσεως, μέσω διαδικτύου, κατά τη διάρκεια του χειμερινού εξαμήνου με εντατικά θερινά σεμινάρια, επιτυγχάνοντας έτσι τα πλεονεκτήματα της διδασκαλίας εξ αποστάσεως αλλά διατηρώντας την αναγκαία "ζωντανή" προσωπική επαφή και ερευνητική συνεργασία μέσα στο σεμιναριακό περιβάλλον.

Με τη διδασκαλία εξ αποστάσεως μέσω του διαδικτύου, τη χρήση οπτικο-ακουστικού διδακτικού υλικού στη διδασκαλία και ηλεκτρονικών βάσεων δεδομένων στην έρευνα των φοιτητών, το Πρόγραμμα εξοικειώνει τους φοιτητές με τις νέες τεχνολογίες, ιδιαίτερα της πληροφορικής, και τους παρέχει ένα σημαντικό προσόν για τη μελλοντική τους επαγγελματική εξέλιξη. Για την περιοδική ανανέωση των γνώσεων των αποφοίτων (δια βίου εκπαίδευση), το ΠΜΣ προσφέρει τη δυνατότητα στους αποφοίτους του να συμμετέχουν στα θερινά σεμινάρια και μετά την αποφοίτησή τους, εφόσον το επιθυμούν.

 

Σπουδές

Για το ΜΔΕ απαιτούνται συνολικά 8 μαθήματα, 4 με διδασκαλία εξ αποστάσεως και 4 εντατικά θερινά σεμινάρια, καθώς και διπλωματική εργασία. Κάθε μάθημα αντιστοιχεί σε 3 ΔΜ, ενώ η διπλωματική εργασία σε 6 ΔΜ. Στα μαθήματα που διδάσκονται εξ αποστάσεως, μια ΔΜ αντιστοιχεί σε 2 ώρες αναμενόμενης εβδομαδιαίας απασχόλησης (προετοιμασίας) του φοιτητή. Στα εντατικά θερινά σεμινάρια, μια ΔΜ αντιστοιχεί σε 2 ώρες διδασκαλίας την εβδομάδα.

Υποχρεωτικά (και ουσιαστικά προπαρασκευαστικά) μαθήματα είναι "Βασικά κείμενα ευρωπαϊκού πολιτισμού" Ι και ΙΙ, "Θεωρία λογοτεχνίας και μέθοδοι ανάλυσης κειμένων" και "Θεωρία και ανάλυση πολιτισμού", τα οποία διδάσκονται κατά τη διάρκεια των χειμερινών εξαμήνων με τη μορφή διδασκαλίας εξ αποστάσεως και έχουν σκοπό να προσφέρουν σε όλους τους φοιτητές του προγράμματος, οι οποίοι προέρχονται από διαφορετικά προπτυχιακά προγράμματα σπουδών, ένα κοινό υπόβαθρο κειμένων, μια ενημερωμένη γνώση των θεωρητικών εξελίξεων στο πεδίο τους και ένα σύνολο κοινών μεθοδολογικών εργαλείων ανάλυσης.

Υποχρεωτικά κατ' επιλογήν είναι τέσσερα διατμηματικά σεμινάρια ειδίκευσης που διδάσκονται με τη μορφή εντατικών τμημάτων κατά τη διάρκεια των θερινών εξαμήνων, κατά προσέγγιση 20 Ιουνίου με 31 Ιουλίου. Ένα από τα τέσσερα σεμινάρια πρέπει να είναι σε αντικείμενο πολιτισμικών σπουδών.

Τα θερινά τμήματα διαρκούν 6 εβδομάδες. Για κάθε μάθημα 3 ΔΜ εξασφαλίζονται συνολικά 36 ώρες διδασκαλίας, δηλαδή 6 ώρες διδασκαλίας την εβδομάδα (έτσι ώστε το εντατικό θερινό σεμινάριο να είναι ισοδύναμο με ένα αντίστοιχο εξαμηνιαίο μάθημα). Κάθε εντατικό σεμινάριο απαιτεί και περίπου 10-12 ώρες την εβδομάδα ατομικής προετοιμασίας του φοιτητή. Τα διατμηματικά σεμινάρια ειδίκευσης οργανώνονται κάθε χρόνο στα πλαίσια θεματικών κύκλων (βλ. παρακάτω) ανάλογα με τις πρακτικές δυνατότητες του προγράμματος. Καταβάλλεται προσπάθεια τα σεμινάρια να διδάσκονται από μικρές ομάδες μελών ΔΕΠ, ώστε να εξασφαλιστεί πολλαπλή οπτική πάνω στο αντικείμενο και να ευνοηθεί η συζήτηση και η κριτική διαμόρφωση απόψεων.

Η διπλωματική εργασία κατά κανόνα αποτελεί πληρέστερη επεξεργασία κάποιου θέματος που ο φοιτητής έχει διερευνήσει στις ερευνητικές εργασίες που εκπονούνται στα πλαίσια των εντατικών σεμιναρίων. Επεξεργάζεται με την επίβλεψη διδάσκοντα του προγράμματος με σχετικό γνωστικό αντικείμενο και υποβάλλεται για αξιολόγηση, μαζί με τις σεμιναριακές εργασίες, στην Ειδική Διατμηματική Επιτροπή, η οποία ορίζει τριμελή εξεταστική επιτροπή.

 

Πρόγραμμα Σπουδών

Α΄ εξάμηνο ΔΜ ΠΜ
Ελπ 1-501 Βασικά κείμενα του ευρωπαϊκού πολιτισμού Ι 3 12
Ελπ 1-510 Θεωρία λογοτεχνίας και ανάλυση κειμένων 3 12
Β΄ εξάμηνο ΔΜ ΠΜ
1ο διατμηματικό σεμινάριο ειδίκευσης 3 12
2ο διατμηματικό σεμινάριο ειδίκευσης 3 12
Γ΄ εξάμηνο ΔΜ ΠΜ
Ελπ 1-502 Βασικά κείμενα του ευρωπαϊκού πολιτισμού ΙΙ 3 12
Ελπ 1-512 Θεωρία και ανάλυση πολιτισμού 3 12
Δ΄ εξάμηνο ΔΜ ΠΜ
3ο διατμηματικό σεμινάριο ειδίκευσης 3 12
Σεμινάριο πολιτισμικών σπουδών 3 12
Ε΄ εξάμηνο ΔΜ ΠΜ
Ελπ 1-690 Διπλωματική εργασία 6 24

 

Κατάλογος μαθημάτων ΔΜ

Υποχρεωτικά μαθήματα ΠΜ
Ελπ 1-501 Βασικά κείμενα του ευρωπαϊκού πολιτισμού Ι (μέχρι 1800) 12
Ελπ 1-502 Βασικά κείμενα του ευρωπαϊκού πολιτισμού, ΙΙ (1800-2000) 12
Ελπ 1-510 Θεωρία λογοτεχνίας και ανάλυση κειμένων 12
Ελπ 1-512 Θεωρία και ανάλυση πολιτισμού 12
Ελπ 1-690 Διπλωματική εργασία 24

Μαθήματα υποχρεωτικά κατ' επιλογή: Θεματικοί κύκλοι
Στα πλαίσια των θεματικών κύκλων οργανώνονται κάθε χρόνο σεμινάρια με ειδικευμένο αντικείμενο εστίασης ανάλογα με τις ανάγκες του Προγράμματος. Οι φοιτητές επιλέγουν συνολικά τέσσερα σεμινάρια, από τα οποία ένα πρέπει να είναι στην περιοχή της μελέτης πολιτισμού (κωδικοί ΛΠ ή Πολ).

Ιστορία και ρεύματα της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας ΠΜ
Λογ 2-620 Λογοτεχνία, κοινωνία, ιστορία 12
Λογ 2-621 Η Αναγέννηση στην Ευρώπη 12
Λογ 2-622 Ευρωπαϊκός Κλασικισμός 12
Λογ 2-623 Ευρωπαϊκός Διαφωτισμός 12
Λογ 2-624 Ευρωπαϊκός Ρομαντισμός 12
Λογ 2-625 Ρεαλισμός και Νατουραλισμός 12
Λογ 2-626 Μοντερνισμός 12
Λογ 2-627 Μετα-μοντερνισμός 12
Λογ 2-628 Ειδικά θέματα ευρωπαϊκής λογοτεχνίας 12
Λογ 2-630 Ευρωπαϊκά λογοτεχνικά κινήματα 12
Λογ 2-640 Θέματα λυρικής ποίησης 12
Λογ 2-645 Θέματα αφηγηματικής ποίησης 12
Λογ 2-650 Θέματα ευρωπαϊκής θεατρικής παράδοσης 12
Λογ 2-655 Σύγχρονο θέατρο στην Ευρώπη 12
Λογ 2-660 Θέματα μυθιστορήματος 12
Λογ 2-668 Λογοτεχνικό δοκίμιο 12
Θεωρία λογοτεχνίας και μεθοδολογία ανάλυσης κειμένων ΠΜ
ΘΜ 3-610 Ειδικά θέματα θεωρίας λογοτεχνίας 12
ΘΜ 3-612 Ειδικά θέματα ανάλυσης κειμένων 12
ΘΜ 3-613 Θεωρίες λογοτεχνίας και διδακτική της λογοτεχνίας 12
ΘΜ 3-615 Γενική και συγκριτική γραμματολογία 12
ΘΜ 3-616 Ζητήματα διακειμενικών σχέσεων Ι 12
ΘΜ 3-617 Ζητήματα διακειμενικών σχέσεων ΙΙ 12
Λογοτεχνία και πολιτισμικές σχέσεις ΠΜ
ΛΠ 4-671 Ειδικά θέματα πρόσληψης Ι 12
ΛΠ 4-672 Ειδικά θέματα πρόσληψης ΙΙ 12
ΛΠ 4-681 Λογοτεχνία και Φιλοσοφία 12
ΛΠ 4-683 Λογοτεχνία και Τέχνη 12
ΛΠ 4-685 Λογοτεχνία και Κινηματογράφος 12
ΛΠ 4-690 Ειδικά θέματα λογοτεχνίας και πολιτισμού 12
Θέματα ευρωπαϊκού πολιτισμού ΠΜ
Πολ 5-610 Σύγχρονη πολιτισμική θεωρία 12
Πολ 5-612 Ανάλυση πολιτισμικών κειμένων 12
Πολ 5-620 Ο λαϊκός πολιτισμός της Ευρώπης μέχρι 1800 12
Πολ 5-625 Σύγχρονος λαϊκός πολιτισμός 12
Πολ 5-630 Πολιτισμός και εθνοτική ταυτότητα 12
Πολ 5-631 Πολιτισμικές μειονότητες 12
Πολ 5-639 Εθνοτικές σπουδές: ειδικά θέματα 12
Πολ 5-640 Ειδικά θέματα διαπολιτισμικότητας 12
Πολ 5-645 Μετα-αποικιακά θέματα 12
Πολ 5-646 Πολυ-πολιτισμικά θέματα 12
Πολ 5-650 Σημειωτική ανάλυση της εικόνας 12
Πολ 5-655 Ο κινηματογράφος στην κοινωνία 12
Πολ 5-660 Τα ΜΜΕ και ο σύγχρονος πολιτισμός 12
Πολ 5-665 Η ρητορική της διαφήμισης 12
Πολ 5-670 Ειδικά θέματα επικοινωνίας και θεάματος 12
Πολ 5-680 Μορφές και προβλήματα του σύγχρονου πολιτισμού 12